Avrupa'nın bölünme hikayesi ve reformlar

Avrupa’nın reform hareketleriyle birbirlerinden dini olarak ayrılmasının hikayesi

Avrupa'nın bölünme hikayesi

Avrupa'nın bölüme hikayesini anlatacağız. İlk önce Martin Luther'i öğrenmeliyiz. Martin Luther 1483'te Saksonya'da Eisleben'de bir madencinin oğlu olarak dünyaya geldi. Daha çocuk yaştayken açıkça anlaşılan üstün yetenekleri, babasının ona iyi eğitim aldırmasını sağladı. Babası başlangıçta onun Roma hukuku okumasını istiyordu ama Luther Erfurt Üniversitesi'nde teolojiye ilgi duymaya başladı. Master derecesini 1505 yılında aldı ve aynı Erfurt'taki Augustinusçu rahiplere katıldı. 25 yaşındayken, 1508'de, Erfurt'ta teoloji profesörü olmuştur.

Akademik hayat Luther'in reformist düşüncelerle tanışmasını ve Avrupa'nın üniversite çevrelerine girmesini sağladı. Hümanistlerle ve özellikle de Rotterdamlı bilgin Eramus'la dost oldu. Martin Luther, 10 yıl kadar düşüncelerini kendisine sakladı. Halka açıklamaya karar verdiği zaman da, kanun karşıtı ilan edilmek bile onu susturmadı. Kısa bir süre Saksonya Elektörü III. Friedrich'in Wartburg'daki satoşunda kaldıktan sonra, hayatının tehlikede olduğunu bilmesine rağmen Wittenberg'e döndü.

Luıther 1525'te bekarlık yemininden vazgeçerek eski bir rahibe olan Katherina von Bora'la evlendi.

Luther 1525'te, kısmen Luther'in öğretisinden aldıkları gerekçelerle haklılık iddia eden ve bir ayaklanma başlatan köylüleri karşısına aldı ve ayaklanmanın bastırılmasından yana olduğunu açıkladı.  Bundan sonra Luther'in güncel olaylar üzerindeki kişisel etkisi zayıfladı. Son yıllarında hastalıkları iyice ilerlemiş olan Luther 1546'da Eisleben'de öldü. 

Endüljans nedir?

Roma Katolik Kilisesi'nin ilk zamanlarında endüljans, günah çıkarma ayiniyle edebi cezaları bağışlanan günahkarların dünyada ve arafta ödenmesi gereken cezalarının, onların işleyecekleri bir sevap karşılığında bağışlanması için verilen bir belgeydi. Bu dünyadaki ve araftaki bütün cezaların affedilmesini sağlayan ilk sınırsız endüljanslar, 1095'teki Birinci Haçlı Seferi'ne katılanlar için Papa II. Urbanus tarafından verilmiştir. 

1517 tarihli bu karikatür rahip Johann Tetzel'i Roma'daki San Pietro Bazikalısı'nın yeniden yapım masrafını karşılamak için gezerek endüljans satarken gösteriyor.

Giderek endüljans alabilmek için gerekli "iyi işler", dualar, oruçlar ve bağış verilmesini kapsayacak şekilde genişletildi. Böylece bağış karşılığı endüljans verilir hale geldi. Birçok katedralin ve üniversitenin yapımı, sonuçta endüljans "satışı" haline gelen işlemler sayesinde finanse edilmiştir. Ancak papalar, endüljans satın almanın, günahlarından gerçekten pişmanlık duymaksızın işe yaramayacağını vurgulamaya dikkat ediyordu. Ortaçağ'ın sonlarına doğru endüljans satışının getirisi giderek daha cazip hale geldi. Luther'in karşı çıktığı yıllarda endüljans satışı sıradan insanların selamete ulaşma çırpınışlarının kaba bir şekilde sömürülmesine dönüşmüştü. Reformcuların uyarılarından sonra, 1562'de endüljans satışlarındaki suiistimaller Trento Konsili tarafından önlendi. 1567 yılındaysa Papa V. Pius, bağış karşılığında verilen tüm endüljansları iptal etti. 

Almanya'da Luthercilik rüzgarı

Avrupa'da Luther'in düşüncelerinin öncülleri vardı. XIV. yüzyılın sonlarında İngiltere'den John Wycliffe, tıpkı Bohemya'daki Jan Hus gibi Papalığın gücüne ve yozlaşmasına karşı çıkmıştı. İkisinin de takipçileri olmuş ancak hiçbiri Kilise'de devrim yaratmakta başarılı olamamıştır. XVI. yüzyılın başlarından itibaren, matbaanın varlığı sayesinde daha çok insana ulaşan Luther'in mesajı bu şekilde yepyeni bir güç kazandı. Luther'in Doksan Beş Tez'inin orjinal dili Latince'ydi, ancak metinler kısa sürede Almanca ve diğer Avrupa dillerine çevrilip basıldı ve Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu içinde dağıtılmaya başladı. 1520'de basılan risaleler ilk yıl içinde birçok baskı yaptı. Luther'in eserleri hayatı boyunca toplam 4000 baskıya ulaşmıştır. Papalık müessesindeki yozlaşmalara karşı mesajı, duymaya istekli kulaklara ulaştı. O yıllarda, hızla düşen fiyatlar nedeniyle çok zor durumda olan Alman tarımı derin bir bunalımdaydı. Çiftçiler ve küçük toprak sahipleri kızgınlıklarını, toprak sahibi asillere yönelttiler ve Kilise de zengin bir toprak sahibi olduğundan, bu kızgınlıktan en büyük payı aldı.

Cennetten arsa satışı. 

Gene o yılların siyasi şartları gereği hakim prenslerin ve elektörlerin çoğu hem Papalık'tan hem de imparatorluktan bağımsız olmaya istekliydi. Ayrıca Papalığa olan zorunlu ödemelerine son vermek için de yollar arıyorlardı. Bu yüzden, her iki konuda da onları amaçlarına götürebileceğini düşündükleri Lutherci Kilise'yi benimsediler. Lutherci Kilise piskoposluğa benzer bir örgütlenmeydi: artık denetmen diye adlandırılan piskoposlar, disiplin kurulu tarafından atanıyordu. Lutherci kilise, var olduğu her yerde, laik gücün bir uzantısı olarak bir devlet kilisesine dönüşüyordu. İngiltere'de bu gelişme, manastırların hızla ortadan kaybolması ve mallarına en konmasıyla her yerde olduğundan daha hızlı tamamlanacaktı. 

Reform hareketinin Avrupa'da yayılması

Luther'in Doksan Beş Tez'ini ortaya koymasından sonraki kırk yıl içinde Avrupa, Roman Katolik ve Protestan olarak iki kampa bölündü. Bir yüzyıl sonra kıta, din savaşlarıyla yakılır yıkılıyordu. Reform hareketinin izlediği yol, bölgesel koşullara göre farklılık gösteriyordu. İngiltere'de, Roma'yla kopuş ve başında kralın bulunduğu milli bir kilisenin kurulmasının en önemli nedenlerinden biri, 1529'da Papa'nın, Aragonlu Catherine'den boşanması için VIII. Henry'ye izin vermesi oldu. Bu yeni din, Kutsal Roma-Germen imparatorları, V. Karl ve halefi II. Philipp tarafından yönetilen İspanya'ya karşı verilen bağımsızlık mücadelesinin öncüleri Hollandalı vatanseverlere cazip geldiğinden giderek güç kazanıyordu.

Kilise'ye etkileyecek açık bir bölünmeyi engelleme çabaları, Papa III. Paulus tarafından 1545'te toplanan Trento Konsili'nde, Kilise'nin önde gelenlerinin Karşı-Reform olarak bilinen Roman Katolik Reformu'nun yol haritasını çizmeye başlamasıyla son buldu. Katoliklik ve Protestanlık arasındaki farklılıkları belirleyen Trento Konsili, Papalığın üstünlüğünü bir kere daha tescil etti; Protestanların küçük gördüğü şeylerin hepsini, azizlere tapınılmasını, endüljansları ve rahiplerin bekaret yemini etmelerini savundu.

İncil'in Luther tarafından yapılan Almanca çevirisi 1534 yılında basıldı. Kıyamet veya Son Yargı Günü'nün güçlü bir tasvirini de içeriyordu.

Karşı-Reform'un elindeki en önemli silanlardan biri de, 1480'den itibaren reform hareketinin İspanya'ya uğramamasını garanti altına alan Enginizisyon'du. Ne papadan ne de imparatordan korkan güçlü bir merkezi krallığa sahip olan Fransa resmen Katolik kaldı, ama ne din savaşlarına, ne de 1572'de Aziz Bartolomeus Yortusu Kıyımı'nda Huguenot'ların katledilmesine engel olabildi. 

Luthercilik, Protestan Avrupa'da egemen tek öğreti değildi. Bazı püriten Reform Kiliseleri Fransız Jean Calvin'in izinden gidiyordu. Bunlar özellikle, reformun başını John Knox'un çektiği İsviçre, Hollanda ve İskoçya kiliseleriydi. Luther, Kitabı Mukaddes'e aykırı olmadığı sürece kilise hayatının yapısını ve ibadetin büyük kısmını olduğu gibi kabul ediyordu. Calvin ise, öğreti, ibaret ve Kilise düzeninin doğrudan Kitabı Mukaddes'ten çıkarılması gerektiğinde ısrar ediyordu. Bir kuşak boyu süren çekişmeden sonra 1555'te yapılan Augsburg İtikatnamesi'ne göre hükümdarlar, kendi topraklarında bu iki inançtan birisi seçmekte özgür olacak ve imparatorluğun bağımsız kentlerinde her iki inanç da varlığını sürdürebilecekti. Anlaşma, Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu'nun egemenlik iddialarına son verdiği gibi, Papalığın nüfuzunu da azalttı ve Avrupa'nın dini açıdan bölünmüşlüğünü tescil etti.

Daha fazla tarih yazısı için: https://2ladd.com/k/sanat/

Ortalama puan: / 5. Oy sayısı:

Yazar Burcu Kara

2ladd sayfasında üretilen bilim, tarih ve yeryüzü içeriklerinden sorumluyum. Detaylı dosya konuları için beni takip edebilirsiniz.

Gençliğin şifreleri

Gençliğin şifreleri; Emo, Goth, Punk, Hip-hop, Hoodie

Fotoğrafın hikayesi

Fotoğrafın hikayesi: Karanlık odadan günümüze