Soğuk savaşın şifreleri: ABD ve SSCB süper güçlerinin savaşı

ABD ve eski SSCB süper güçlerinin bitmeyen savaşlarının başlangıç dönemleri

Soğuk savaşın şifreleri yazısında bahsedeceğimiz konular günümüzde de devam ediyor. İkinci Dünya Savaşı yıkıntılarının arasında yükselen ABD ve SSCB süper güçleri arasındaki ilişki dondurulunca, nükleer silah depolama faaliyetlerinde, şüphe ve gizlilikte artış yaşandı. Karşılıklı güven neredeyse gözle görülür bir saldırganlığıa dönüştü. Tüm cephelerdeki gizli servis faaliyetleri pek çok kişinin yaşamına mal olurken, Graham Freece, Ian Fleming, Richard Condon, John le Carre gibi yazarların casusluk öyküleri de halkın büyük ilgisini çekiyordu. Dönem gerçek ve hayali sayısız kısaltmanın, CIA, FBI, MI6, 007, SMERSH ve SPECTRE'nin dönemiydi ama herkesin kanını donduran asıl şifre MAD idi. İngilizcedeki kısaltması "çılgın" anlamına gelen sözün açılımı "Mutually Assured Destruction"dı; yani Karşılıklı Garantili İmha. Düğmeye basan kim olursa olsun, nükleer bir saldırının öngörülen sonucuydu bu. 

Soğuk savaşın şifreleri

Güvenlik kodları?

ABD başkanlarıyla müttefikleri – ve düşmanlar- arasında, günlük casusluk faaliyetlerinden, askeri güvenlik ve üst düzey iletişimlere dek çeşitli düzeylerde kullanılan kodlar, en gizli bilgilerdi. Bunların çoğu halen kullanımdadır veya o dönemde bulunan şifrelerin geliştirilmiş halidir. Ancak, dijital teknoloji ve bilgisayarın olgunlaşmaya başlamasıyla birlikte, IBM gibi anlaşmalı ticari firmalar da alandaki yerlerini aldılar. Bu firmaların sağladığı endüstriyel kas gücü, örneğin (Boeing'in ürettiği) B-52'lerin, ticari kaynaklı kodlar kullanılarak (IBM'in ürettiği) bilgisayarlarla kontrol edilebileceği anlamına geliyordu. Kulağa kâbus senaryosu gibi mi geliyor?

Soğuk savaşın şifreleri
Rosenberg çifti "casusluktan" mahkemeye çıkarılarak idam edildi.

Venona projesi

İkinci Dünya Savaşı'nın ilk aşamalarında Batılı Müttefikler, Sovyet haberleşmelerini izlemeye başladılar. Şifreli olduğu ve çözülmesi neredeyse imkansız olan tek-kullanımlık anahtar sistemini temel aldığı halde, Sovyet muhaberatı ele geçirilerek sınırlı sayıda ABD şifre analizcisine dağıtılıyordu. Mesajlar ancak 1946'da, Rusların tek kullanımlık anahtarları kimi zaman yeniden kullanımları sonucu deşifre edilebildi. Yine de başarılı deşifrasyonla çok miktarda istihbarat toplanmış, Sovyet ordu ve istihbarat sistemiyle ilgili değerli bilgiler edinilmişti. Buna batıdaki Sovyet işbirlikçileri de dahildi.  Konu çok hassas olduğundan CIA ve Beyaz Saray'a FBI tarafından ancak kısmi bilgi veriliyordu. İstihbarat çalışmanın sonucunda 349 Amerikalının ismi tespit edildi; Sovyetlerin Manhattan Projesi'ne sızdığı ortaya çıktı; buna dayanarak Julius ve Ethel Rosenberg tutuklandı; Cambridge casusları Donald Maclean ile Guy Burgess'in maskeleri, tam kaçmak üzerelerken düşürüldü ve Alger Hiss ile Harry Dexter White davalarına katkıda bulundu. Venona projesi 1980'de sonlandırıldı. 

SIGSALY

Sinyali değiştirilen telefonlar

Telefonla yapılan üst düzey görüşmelerin güvenli tutulması şarttı. Bugün dijital telefon sinyal değiştiricileri kolayca bulunuyor olsa da, teknolojisinin başlangıcı Bell Telefon Laboratuvarı'nca geliştirilen ve İkinci Dünya Savaşı sırasında kullanılan SIGSALY sistemine dayanıyordu. Sisteme göre sesli mesaj öncelişkle bir Vocoder'den (ses kodlayıcı) geçiyordu. Aygıt sesi ve tonu sentezleyerek dijitalleştiriyordu. Oluşan dosya, tona göre 0-5 ölçeği üzerinden şifrelenen 12 banta ayrılıyor ve gelişigüzel bir düzenle altı bant aralığı bölgesi üzerinden gönderiliyordu. General Douglas MacArthur, Pasifik harekâtının büyük bölümünde SIGSALY sisteminden yararlandı ve bilindiği kadarıyla yaptığı telefon görüşmelerinin 3000'den fazlası başarıyla gizlendi. 

Emir subayı daima başkanın yakınında bulunur ve "nükleer futbol topu"nu bırakmaz.

Nükleer Futbol Topu

Soğuk savaşın şifreleri hakkında yazarken en ilginç bulduğumuz konu buydu. Bir kablo ile ABD başkanının emir subayına bağlı olan ve siyah bir valiz içinde taşınan metalik siyah çanta dünyanın kaderini belirleyebilirdi. Bu çanta aynı zamanda "nükleer futbol" diye de biliniyor. Çantada ABD stratejik savunması sisteminin taşınabilir bir bölümü, bir SATCOM telsiz sistemi, birkaç saldırı senaryosu ("oyun kitabı") ve ulusal bir acil nükleer duruma karşılık geçici planlar yer alıyor. Çanta ABD başkanına her  zaman eşlik ediyor ama nükleer saldırının anahtarı olan (ve her gün değiştirilen) Altın Kod çantada bulundurulmuyor. Başkan kodu daima üstünde taşıyor. Acil bir durum ya da saldırı söz konusu olduğunda, emir subayı ile başkan çantayı açarak planları gözden geçirirler ve gerek görülürse Altın Kod'u kullanarak telsizle nükleer karşılık verilmesini isteyebilirler. Rus başkanında da benzer bir çanta bulunur.

Saha gözetleme sinyalleri

Olası ajanların gözetlenmesi Soğuk Savaş sırasında neredeyse takıntılı bir faaliyete dönüştü. Telefon dinleme ve gizli fotoğraflama gibi yöntemler şüphelilere karşı çok sayıda kanıt sağlasa da, şüpheli faaliyetinin takibi de çoğu zaman yararlı sonuçlar sağlıyordu. Şehir sokaklarında gizlice bir şüpheliyi takip eden ajanlar için beden işaretlerine dayalı bir kod geliştirilmişti. Sistem ilk olarak polis ve FBI tarafından kullanılmış, daha sonra CIA tarafından değiştirilerek uyarlanmıştı. 

  • Dikkat! Şüpheli yaklaşıyor: Elle veya mendille buruna dokunulur.
  • Şüpheli harekete geçti, ilerliyor ya da öne geçiyor: Elle saç düzeltilir ya da şapka hafifçe kaldırılır. 
  • Şüpheli olduğu yerde duruyor: Tek el arkaya ya da karna konur.
  • Gizlilik tehdit altında olduğundan gözetleyen ajan gözetlemeyi sonlandırmak istiyor: Ayakkabıları bağlamak için yere eğilinir.
  • Şüpheli geri geliyor – Gözetleme ajanı ekip lideriyle ya da diğer gözetleme ajanlarıyla konuşmak istiyor: Çanta açılarak içine bakılır.

Soğuk savaşın şifreleri dışında daha fazla tarih yazısı okumak için https://2ladd.com/k/tarih-kultur/adresini kullanabilirsiniz.

Ortalama puan: / 5. Oy sayısı: