World Wide Web'in hikayesi ve NeXT cube bilgisayar

Dünya tarihinin en büyük bilim insanı WWW’i nasıl ve neden geliştirdi?

World Wide Web'in hikayesi hakkında bir yazı hazırladık. Günümüz dünyasında, bir bireyin dünyayı gerçekten değiştirecek bir buluş geliştirmesi gerçekten olanaksızlaşıyor. Fakat ünlü fizikçi ve bilgisayar uzmanı Tim Berners-Lee 1990 yılında bunu gerçekleştirdi ve dünya çapında ağı (WWW) kurdu.

World Wide Web'in hikayesi – CERN

Timothy Berners-Lee Londra'da doğru. Anne ve babasının her ikisi de bilgisayar mühendisiydi. Çocukluğunda, model tren setlerini kontrol eden devreler yapan Tim, daha sonra elektronikle ilgilenmeye başladı. Oxford Üniversitesi'nde fizik öğrenimi gördü. Öğrenciliği sırasında ilk bilgisayarını yaptı. 1976'da okuldan mezun olunca çeşitli şirketlerde bilgisayar sistemleri mühendisi olarak çalıştı. 

1980'de Berners-Lee, Cenevre yakınlarında Fransa-İsviçre sırasında kurulmuş olan ve parçacık fiziği üzerine araştırmalar yapan Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi'nde 6 ay boyunca çalıştı. Bu kuruluş daha çok, orjinal adı olan Counseil Europeen pour la Recherche Nucleaire'in kısatılmışı olan CERN adıyla anılır. Berners-Lee CERN'deyken, bilgileri depolamak ve yeniden kullanabilmek amacıyla kişisel kullanımı için bir bilgisayar sistemi geliştirdi. İnternetin öncüsü sayılabilecek buluş ENQUIRE adını taşıyordu. ENQUIRE, bir bilgisayarı belge içindeki çapraz başvurularla, ilgili başka bir belgeye götüren, üst bağlantılar sistemine dayanıyordu. 

World Wide Web'in hikayesi
Tim Berners-Lee

1984'te Berners-Lee yeniden CERN'e döndü. Burada, değişik bilgisayar sistemleri ve farklı uygulamalarla oluşturulmuş belgeler arasındaki uyumsuzluk karşısında düş kırıklığına uğradı. Berners-Lee 1989'da yöneticisine gönderdiği kısa notta, CERN'de büyük ölçekte üretilen bilgiyi düzenleyecek bir "evrensel bağlantılı bilgi sistemi" yle ilgili görüşlerini özetledi. "Bağlantılar ağı" biçiminde tasarlanan bir yapının, mevcut "sabit, hiyerarşik sistem" den çok daha kullanışlı olabileceği öngörüyordu. Ona göre, CERN' ağı kapsamındaki bilgisayarlarda bulunan belgelerde, başka bilgisayarları da kapsayacak şekilde diğer belgelere yapılan üst bağlantılar bulunacaktı. 1990'da, Berners-Lee'nin yöneticisi, bu düşüncelerin bir yan proje olarak geliştirmesi için desteğini verdi. 

World Wide Web'in hikayesi – İlk sörf

1990'ın sonbaharında Berners-Lee, meslektaşı Belçikalı bilgisayar mühendisi Robert Cailliau (d.1947) ile birlikte, Dünya Çapında Ağ'ın günümüzde herkesçe bilinen temel ögelerini oluşturdu. "Ağ sayfaları" olarak bilinen bağlantılı belgelerin yazılımı için yarattığı evrensel dil, "html" (zengin metin işaretleme dili) kısaltmasıyla yaygınlaştı. Üst bağlantılardan gelen "istekler" e yanıt veren yazılıma "ağ sunucusu" adı verilir. Bu terim, aynı zamanda ağ sayfalarının üzerinde bulunduğu donanım için de kullanılır. Üst bağlantılı isteklerle iletişimi sağlamak için bilgisayarların kullandığı dil ya da protokol de "http" dir (hiper metin transfer protokolü). Berners-Lee, ağ sunucularında tutulan belgelerin görülmesini sağlayan uygulama olan ilk ağ tarayıcısını da yazarak buna "WorldWideWeb" (Dünya Çapında Ağ) adını verdi. Berners-Lee aynı zamanda, Aralık 1990'da ilk web sayfalarını yazarak sunucsunda yayımladı. Aynı ayın 25'inde, tarayıcısındaki bir üst bağlantıyı tıklayarak http aracılığıyla bir ağ sayfasından diğerine ilk internet "sörf" ünü gerçekleştirdi.

World Wide Web'in hikayesi
NeXT cube

Berners-Lee'nin ilk ağ sayfasının bulunduğu ve düşüncesini uygulama için ihtiyaç duyulan yazılımı geliştirdiği "NeXT cube' bilgisayarı. Bu bilgisayar, CERN'deki yerel ağa bağlıydı. İşlem ünitesine yapıştırılmış notta şöyle yazmaktadır: "Bu makine bir sunucudur. KAPATMAYIN!"

World Wide Web'in hikayesi – URL 

Bir yıl sonrai Berners-Lee geliştirdiği yazılımı CERN dışına da açtı ve düşünceleri kısa zamanda kabul gördü. 1994'e gelindiğinde, Ağ öylesine yaygınlık kazanmıştı ki, her bir "kaynak" (örneğin, bir belge ya da bir görüntü) için internette tek bir "adres" gerekli oldu. Ağ topluluğuyla görüş alışverişi içinde olan Berners-Lee, ağ adresleri için bir format yarattı: URL (Birörnek Kaynak Konumlayıcı veya Tekdüzen Kaynak Bulucu). 1994'ten sonra Ağ, akademik ve askeri çevrelerin dışına hızla yayıldı. Birkaç yıl içinde, bütün dünyada pek çok insan doğrudan Ağ'ın etki alanına girmiş, milyonlarca insan çoktan bir belgeden diğerine "sörf" yapmaya başlamıştı.

Tim Berners-Lee, herhangi bir patent hakkı istemeden buluşunu bütün dünyaya sunmasından dolayı övgü yağmuruna tutuldu. 1994'te, World Wide Web Konsorsiyumu'nu kurdu. Konsorsiyumun amacı, Ağ'ın işleyişini kesintiye uğratmadan sürdürmek ve gelecekteki gelişimine yardımcı olmaktı. Berners-Lee, bir yandan da internetin "tarafsız" kalması, yani herhangi bir bilgisayarın bağlanabilmesi ve içeriği kısıtlanmaması konusunda kampanyalar yürütmektedir.

HyperMedia Browser

İlk ağ tarayıcısının 1994 yılında alınmış ekran görüntüsü. Berners-Lee, yazılımı CERN'de kullandığı bilgisayarda olduğu gibi, özellikle NEXT bilgisayarlarında kullanılmak üzere yaratılmıştı. Bu yazılımla, "html" de yazılan sayfalar okunup değiştirilebiliyor, bağlantılı sayfalar açılabiliyor ve bağlantılı bilgisayar dosyaları indirebiliyordu.

World Wide Web'in hikayesi – Doug Engelbart

Tim Berners-Lee'nin buluşu olan Dünya Çapında Ağ'ı iki önemli teknoloji destekledi: Üst bağlantılar ve bilgisayar faresi. Amerikalı bilgisayar mühendisi Douglas Engelbart, bilgisayar faresini 1967'de icat etti. Engelbart aynı zamanda, üst bağlantıların geliştirilmesiyle yoğun biçimde ilgiliydi. 1960'lı yıllarda Engelbart, Kaliforniya'daki Stanford Araştırma Enstitüsü bünyesinde yer alan Augmentation Research Center'daki bir ekibin başındaydı. Engelbart'ın ekibi NLS (çevrim içi sistem) adında bir "işbirliği sistemi" geliştirmekteydi. Bu araştırmadan, üst bağlantılar ve Engelbart'ın 1967'de icat ettiği bilgisayar faresi ilk kez kullanıldı. 1968'de Engelbart, NLS'yi bilgisayar uzmanlarından oluşan büyük bir topluluğa tanıttı. Üst bağlantı ve bilgisayar faresinin yanında, bugün "bütün tanıtımların anası" olarak bilinen 90 dakikalık sunumda, e-posta, video konferans, birbirinden uzaktaki bilgisayar kullanıcılarının gerçek zamanlı işbirliği gibi fikirler ilk kez ortaya atıldı. 

World Wide Web'in hikayesi dışında diğer bilim-teknoloji içerikleri için bu bölümü takip edebilirsiniz: https://2ladd.com/k/bilim-teknoloji/

Ortalama puan: / 5. Oy sayısı: