Yıldızların keşfi: İlk ne zaman ve nasıl keşfedildiler?

Yıldızlar, insanlığın doğuşundan bu yana bilinmeyeni keşfetme dürtüsünün merkezinde yer almıştır

Yıldızlar nasıl ve ne zaman keşfedildi? Güneşin sadece yakın bir yıldız olduğunu iddia ettiği (ve bazı başka dinsel inançlara aykırı düşünceleri olduğu) için kazığa bağlanıp yakılan İtalyan filozof Giardino Bruno'dan (1548 – 1600) bu yana yıldızlar hakkındaki bilgimiz etkileyici şekilde arttı. Ancak bu önermenin doğrulanması, tayf ölçümü ve yıldız uzaklıklarını ölçmede kullanılan paralaks gibi tekniklerin geliştirilmesi ile ancak 19. yüzyılda gerçekleşecekti.

Yıldızlar nasıl ve ne zaman keşfedildi?

Evrensel açıdan bakıldığında güneş bize oldukça yakın olduğundan, sadece kendi yıldızımızı inceleyerek diğer yıldızlar hakkında önemli bilgiler elde edebildik. Astronomlar, her biri evriminin farklı aşamasında olan diğer yıldızlara bakarak yıldızların yaşam döngülerindeki parçaları bir araya getirdiler ve bu sayede güneşin ve güneş sisteminin nihai kadere nasıl ulaşacağını anladılar.

Yıldızlar nasıl ve ne zaman keşfedildi?

Mısır'da astronomi

Artık yıldızların neyden yapıldığını, ne kadar sıcak olduklarını ve uzayda nasıl hareket ettiklerini biliyoruz. Yine de kahverengi cüce yıldızların ve güneş sistemi dışındaki gezegenlerin keşifleri yıldızlarla ilgili çözülmesi gereken birçok gizemin daha var olduğunu göstermektedir. Eski Mısır'da astronomi çok önemliydi ama onlar için bir bilimden çok din gibiydi. Örneğin Avcı Takımyıldızı ölüm tanrısı olan Osiris'i temsil etmekteydi. Mumya sandığından alınan aşağıdaki görüntü tanrı Shu'yu (atmosfer tanrısı) kızı Nuit'i (gökyüzü tanrıçası) Dünya'dan ayrılırken resmetmektedir.

Yıldızlar nasıl ve ne zaman keşfedildi?
Mısırlılar, atmosfer tanrısı ve kızı gökyüzü tanrıçasını yıldızlara yakıştırdı

Babil'de astronomi

MÖ 500'den kalmış Babil medeniyetine ait aşağıdaki tablet, yıldızlar ve gezegenlerin hareketlerini tarif eden yazılarla kaplıdır. Babilliler, tutulmaları öngörebilen, halen açısal uzaklıkları ölçmede kullanılan açısal dereceyi icat etmiş ve etkin bir sayısal gösterim biçimi tasarlamış zeki astronom ve astrologlardı.

Yıldızlar nasıl ve ne zaman keşfedildi?
Yıldızların ve gezegenlerin hareketlerini gösteren bir Babil tableti

Tayf ölçümü

1860'larda tayf (spektrum) ölçümünün geliştirilmesiyle birlikte astronomi büyük bir ilerleme kaydetti. Izgara olarak bilinen bir çeşit levhadan geçirilen yıldız ışığı, ışığın yoğunluğunu tayf dalga boyunun bir fonksiyonu olarak gösteriyordu. Böylece bir harita ortaya çıkarıldı. İlginç biçimde, Arktürüs yıldızının tayfını gösteren aşağıdaki görüntüdeki gibi tayfta, gökkuşağı renklerinin yanı sıra siyah çizgiler de yer almaktadır.

Spektrumdaki her bir siyah çizgi farklı bir atoma karşılık geliyor

Her bir siyah çizgi kümesi bir atomik türü tanımlamaktadır: Hidrojen çizgileri belirli bir dalga boyunda gözükürken helyum çizgileri başka bir kümede yer alır ve bu böyle devam eder. Dolayısıyla tayf ölçümü, yıldızların (ve diğer cisimlerin) gerçekte neden oluştuklarını anlamımızı sağlar. Ayrıca güneş sistemine göre bağıl hızlarını açığa çıkarır.

Doppler tomografisi

Bazı yıldızların yüzeylerinde çok geniş alanları kaplayan çok büyük lekeler vardır. Doppler tomografisi olarak bilinen yöntem sayesinde, 1980'lerden bu yana astronomlar bu yıldızların yüzeylerini doğrudan olmayan yollarla görüntülemeyi başardılar. Bu yöntem doktorların insan vücudunun içini görmekte kullandıkları tıbbi görüntüleme yöntemleriyle benzerlikler taşır.

Çin gökküreleri

Çinliler uzun süre zeki astronomlar olarak bilindiler ve bu yüzden yıldız kayıtları yüzyıllar öncesine kadar uzanmaktadır. Günümüzde kabul edilen tarih olan 1611'den çok daha önce güneş lekelerini keşfetmiş olduklarına dair deliller vardır ve Yengeç Bulutsusu'nun oluşumuyla sonuçlanan 1054 üstnovasını kaydettikleri tespit edilmiştir. Bu 18. yüzyıl haritası 283 takımyıldıza dağıtılmış 1464 yıldızı göstermektedir.

Çinliler uzun yüzyıllar önce bir yıldız haritası çıkarmıştı

Becklin-Neugebauer cismi

Birçok astronomik cisim yalnızca kızılötesi tayfta görünür olduğundan daha ayrıntılı gözlemler yapabilmek için atmosferin mümkün olduğunca yukarısına çıkmak gerekir. Bu Hubble Uzay Teleskopu görüntüsü, Avcı Bulutsusu'nun derinliklerindeki oldukça büyük bir yıldız ve canlı bir kızılötesi ışınım kaynağı olan Becklin-Neugebauer Cismi'ni gösterir. 1966'da keşfedilen bu cisim, kızılötesi astronominini ilk büyük keşfidir.

Asıl adıyla "Orion" nebulasında yer alan Becklin-Neugebauer cismi

Bu yazımızda yıldızlar nasıl ve ne zaman keşfedildi detaylıca bilgi vermeye çalıştık. Bahsettiğimiz gibi yıldızların bilinen ilk detaylı keşfi milattan önceye dayanıyor ve keşfin boyutuna bakıldığında, o zamana dek yüzyıllardır insanların yıldızları gözlemledikleri ve yıldızlar hakkında daha fazla şey öğrenmek istedikleri anlaşılıyor. Günümüzde her galaksinin milyarlarca farklı yıldızı olduğu biliniyor.

"Yıldızlar nasıl ve ne zaman keşfedildi?" başlıklı yazımızdan hoşlandıysanız daha fazlası için https://2ladd.com/k/bilim-teknoloji sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Ortalama puan: / 5. Oy sayısı:

The Division Asya'daki PS Plus abonelerine ücretsiz

The Division Asya'daki PS Plus abonelerine ücretsiz

İlk Marslı insan değil yapay zeka olabilir

İlk Marslı insan değil yapay zeka olabilir