Evrende ne kadar galaksi (gökada) bulunmaktadır?

Kaç galaksi olduğunu bilmek imkansızdır ancak tahminler 2 trilyona uzandığını gösterir

Evrende kaç tane galaksi vardır? Binlerce? Milyonlarca? Daha mı fazla? Bunlar gökbilimcilerin birkaç yılda bir tekrar gözden geçirdiği sorulardır. Gelişmiş teleskoplar ve teknikler kullanarak periyodik olarak galaksileri sayarlar. Ne zaman yeni bir "galaktik nüfus sayımı" yapsalar, bu yıldız şehirlerinden düşündüklerinden daha fazla sayıda olduğunu bulurlar.

Evrende kaç tane galaksi var?

galaksi nebula bulutsu

Peki kaç tane var? Hubble Uzay Teleskobu kullanılarak yapılan bazı çalışmalar sayesinde yüz milyarlarca olduğu ortaya çıktı. Lakin gözlemler 2 trilyona kadar olabileceğini gösteriyor. Şu ki evren aslında astronomların düşündüğünden de daha büyük.

Yüz milyarlarca galaksi olduğu fikri, evreni her zamankinden daha büyük ve daha kalabalık gösteriyor olabilir. Ancak burada daha ilginç olan şey şu ki bugün evrende önceden olduğundan daha az galaksi (gökada) bulunuyor. Bu oldukça garip gelebilir. Peki geridekilere ne oldu? Bunun cevabı "birleşme" teriminde yatıyor. Galaksiler, zamanla daha büyük galaksiler oluşturmak için birbirleriyle birleşirler. Bu yüzden, bugün gördüğümüz birçok gökada, milyarlarca yıllık evrimden geriye kalanlardır.

Evrenin tarihçesi önemli

19. yüzyılın 20. yüzyıla döndüğü bir dönemde, gökbilimciler sadece bir galaksinin — Samanyolu'muzun — olduğunu ve bunun evrenin bütünü olduğunu düşünüyorlardı. Ancak gökyüzünde “spiral bulutsular” olarak adlandırdıkları başka garip, korkunç şeyler gördüler. Ancak bunların çok uzak galaksiler olabileceği fikri hiçbir zaman akıllara gelmedi.

Ancak Gökbilimci Edwin Hubble'ın 1920'lerde uzaklarda bir "spiral nebula" (sarmal galaksi) keşfetmesi her şeyi değiştirdi. Henrietta Leavitt tarafından geliştirilen ve yıldızlara olan mesafeyi ölçmede kullanılan "değişen yıldız" (variable star) tekniğinin bir türevini üretmişti. Bu sayede gördüğü o bulutsunun galaksimizin dışında olduğunu bulmuştu. Galaksimizdeki herhangi bir yıldızdan daha uzaktı. Bu gözlem ona, bugün Andromeda Galaksisi olarak bildiğimiz o spiral bulutsunun, Samanyolu'nun bir parçası olmadığını gösterdi. Bambaşka bir galaksiydi. Bu önemli gözlemle, bilinen gökadaların sayısı ikiye katlandı. Gökbilimciler gittikçe daha fazla galaksi bulmak için yarışmaya başladı.

Bugün gökbilimciler teleskoplarının "görebildiği" uzaklıktaki gökadaları görebiliyorlar. Uzak evrendeki her yer gökadalar, düzensiz ışık küreleri, spiraller ve eliptiklerle dolu. Astronomlar galaksileri gözlemledikçe nasıl birleştiklerini de öğrendiler. Böylece kendi Samanyolu'muz ile Andromeda'nın da uzak gelecekte birleşeceğini anladılar.

Galaksi sayımı

galaksi evren uzay

Gökbilimciler Hubble'ın zamanından bu yana teleskopların daha iyi hale gelmesiyle birçok başka galaksi buldular. Periyodik olarak galaksi sayımı yapmaya başladılar. Hubble Uzay Teleskobu ve diğer gözlemevlerinde yapılan son nüfus sayımları ile daha uzak mesafelerde daha fazla galaksi bulunmaya devam ediyor. Ancak her ne kadar daha fazla galaksi bulsalar da, astronomlar orada olduklarını bildikleri galaksilerin sadece yüzde 10'unu “görebiliyorlar”. Peki ama neden?

Günümüz teleskopları ve teknikleri ile görülemeyen veya algılanamayan birçok galaksi vardır. Galaksi nüfus sayımının yüzde 90'ı bu "görünmeyen" kategorisine giriyor. James Webb Uzay Teleskobu gibi çözümlerle onlar da sonunda görülebilecek. Bu teleskop onların ışıklarını (birçoğu çok soluk ve spektrumun kızılötesi kısmındalar) algılayabilir olacak

Daha az galaksi uzayı aydınlatan daha az ışık demek

Evren en az 2 trilyon galaksiye sahipken, genç dönemlerinde çok daha fazla galaksisi olduğu gerçeği astronomların merak ettiği bir soruya ışık tutuyor olabilir: Eğer evrende çok fazla ışık yayan yıldız varsa gökyüzü geceleri neden karanlıktır? Bu soru Olbers'in Paradoksu (bu soruyu ilk soran Alman astronom Heinrich Olbers'in adı verilmiştir) olarak bilinmektedir.

Cevap "kayıp" galaksilerde yatıyor. En uzak ve en eski galaksilerden gelen yıldızların ışığı, uzayın genişlemesi nedeniyle ışığın kırmızılaşması, evrenin dinamik doğası ve ışığın intergalaktik toz ve gaz tarafından emilmesi gibi nedenlerden dolayı gözümüze görünmüyor olabilir. Bu faktörleri, en uzak galaksilerdeki görünür ve ultraviyole (ve kızılötesi) ışığı algılama kabiliyetimizi azaltan diğer detaylarla birleştirirseniz, bunlar neden geceleri gökyüzünü karanlık gördüğümüze cevap verebilir.

Galaksilerin incelenmesi devam ediyor ve önümüzdeki birkaç on yıl içinde astronomların yine bu beylerin nüfus sayımlarını tekrar gözden geçirmeleri gerekecek.

Evrende ne kadar galaksi (gökada) bulunmaktadır yazımız burada son buldu. Daha fazla içerik için bu bağlantıyı kullanabilirsiniz: https://2ladd.com/k/bilim-teknoloji/