Babil'in yıkılışı: Altın çağını yaşayan bir ulusu yıkan büyük plan

Pers kralı Büyük Kyros ordusuyla hiçbir engelle karşılaşmadan Babil’e girdi ve kurtarıcı olarak karşılandı

Babil'in yıkılışından bahsediyoruz. Büyük Kyros (Kuraş) önderliğindeki Pers ordusu bütün ilkbahar ve yaz boyunca kentin kıtlığa boyun eymesi umuduyla Babil'in muhteşem surlarının önünde bekledi. Persler, ezeli rakipleri olan Medleri ve zenginlikleri dillere destan olan Lidya ülkesini bir dizi muzaffer hareketin sonucunda fethetmişti. Kyros, Babil'i de ele geçirdikten sonra yalnızca Mezepotamya'ya değil Babillilerin egemenliği altındaki Suriye ve Filistine'e de hükmedecekti. Peki Babil'in yıkılışı nasıl gerçekleşti?

Görkemli Babil'in beklenmedik sonu

Babil'in yıkılışı
Babil ordusu kentin merkezinden geçen Fırat yoluyla Babil'e girdi. Tevrat'taki Daniel'in Kitabı bölümünde Danyal Peygamber Babil'in düşüşünü Babil kral naibi Belşazar'ın verdiği bir şölen ile anlatır.

Kyros'un ihtirasını iyi bilen Babilliler akıllıca bir önlem alarak kendilerine yıllarca yetecek yiyecek depolamışlardı. Ancak en büyük savunma zaaflarından biri olan kentin tam ortasından geçen Fırat Irmağı'nı hesaba katmamışlardı. Kyros nehrin, askerlerini Babil'in tam göbeğine götürecek yol olduğunu anlamakta gecikmedi.

Kyros, Babil şehrinin biraz yukarısında ırmağın kıyısından bir kanal kazılarak yakınlardaki bataklıklara bağlanmasını emretti. Böylece kanaldan bataklığa akan Fırat'ın suları çekildi ve diz boyuna indiğinde Persler atlayıp nehir yatağı boyunca şehre yürüdüler. Babilliler o gün bir bayram kutlamasındaydılar ve Persler'in yaklaştığının bile farkında olmadan şehir düşmanın eline geçti. Babil'in yıkılışı başlıyordu.

Kyros, çağdaşlarının aksine merhametli bir kumandandı. Babilliler tarafından sıcak karşılandı ve kente girerken önüne yeşil dallar serildi. O da Babillilere iyi davrandı ve en büyük tanrıları olan Marduk'a tapınma törenlerine katılarak iyi niyetini gösterdi.

Yunanlı tarihçiler Heredotos ile Ksenophon'a göre dillere destan olan Babil şehri işte böyle düştü. Ancak orada yaşayan Danyal Peygamber şehrin düşman eline geçmesini bir ilahi intikamın ifadesi olarak görmeyi tercih eder. Tevrat'ın Daniel'in Kitabı bölümünde Danyal Peygamber babası Nabunaid'in yokluğunda naiplik yapmaktadır. Bölümde kral olarak tanınan Belşazar'ın soylulardan bin kadarına ziyafet çekmekte olduğu bildirilir.

Belşazar mene mene tekel ufarsin danyal peygamber Babil'in yıkılışı
Daniel, konuklar Kudüs'teki tapınaktan alınan kutsal kupalardan içki içerken beliren bir elin duvara yazdığı yazının Babil'in düşüşünün kehaneti olduğunu aktardı.

Konuklar bu geceden 47 yıl önce II. Nabukadnezar kumandasındaki Babillilerin Kudüs'ten yağmalayıp getirdikleri Yahudilerin kutsal kaplarından şarap içiyorlardı. Şölen devam ederken bir el belirdi ve duvara şu sözcükleri yazdı: "Mene, mene, tekel, ufarsin." Babil'in kaybedileceği ve yıkılacağı kehaneti verilmişti.

Sürgünden Kudüs'e dönüş

Danyal Peygamber ya da Tevrat'taki adıyla Daniel bu sözcükleri şu şekilde yorumladı; "Tanrı senin krallığının günlerini saydı ve krallığına son verdi; krallığın ikiye bölünerek Medler ile Perslere verildi." Danyal Pergamber'in kehaneti doğru çıktı, Pers ordusu kente daldı ve Belşazar büyük olasılıkla Kyros'un askerleri tarafından değil de, isyan eden kendi adamlarınca o sabahtan önce öldürüldü.

Kyros'un yaptığı ilk işlerden biri Yahudilerin Babil'deki uzun sürgününe son vermek, onları Kudüs'ü ve Hazreti Süleyman'ın kutsal tapınağını yeniden inşa etmek üzere Yahuda'ya geri göndermek oldu. Yahudiler bütün bu olan bitende Yehova'nın elini gördüler. Yahudilerin önderi Ezra, Kyros'un nasıl İsrailoğulları'nın Tanrısı'ndan esinlenip Yahudileri ülkelerine gönderdiğini, yanlarında Belşazar'ın şöleninde kullanılan, tapınaktan yağmalanmış "beş bin dört yüz" özel kupayı götürmelerine izin verdiğini anlatır.

Babil külesi Babil'in yıkılışı
Tekvin'de sözü edilen Babil külesi

Yunanlı tarihçiler ile Yahudi peygamberler Babil'in gücü ve büyüklüğü konusunda görüş birliği içindedirler. Babil adı "Tanrı'nın kapısı" anlamına gelir. 4000 hektarlık araziye yayılmış olan Babil o zamanlar dünyanın en büyük kentiydi ve hala kral Nabukadnezar'ın kazandırdığı ihtişamı sürdürüyordu. Kentin çifte surlarının dış halkası 17 km uzunluğundaydı ve düzenli aralıklarla dizilmiş burçlarla korunuyordu. Nehir boyundaki işlek rıhtımın tepesinde bir Ziggurat ya da Tekvin'de sözü edilen "Babil kulesi" yükseliyordu. Söz konusu kule 90 m'ye yükselen, kerpiç tuğlardan örülmüş insan yapısı bir tepeydi ve dümdüz uzanan Fırat ovasında kilometrelerce uzaklıktan görülebiliyordu. Merdivenlerle bağlı bir dizi platformdan oluşan kulenin en tepesinde bir tapınak vardı. Babilliler buraya Etemenanki diyorlardı. Onun yanı başındaysa Esagila denen bir tapınak kompleksi vardı. Pers kralı Kyros'un Marduk'a tapınarak Babillilerin güvenini kazandığı yer işte burasıydı.

Bahçeler ve pırıltılı bir saray

Babil'in bahçeleri
Babil'in bahçeleri

Belşazar o kader gecesinde şölenini eski şehrin kuzey tarafında, Fırat'a bakan ışıltılı sarayda vermiş olmalı. Ünlü "Babil'in Asma Bahçeleri" de uzakta değildi. Kente sekiz kapıdan giriliyordu ve bunların en görkemlisi İştar Kapısı'ydı. Buradan başlayan 20 metreden fazla genişlikteki tören yolu kentin içinden güneye, tapınak bölgesine gidiyordu.

Babil'in Kyros'a teslim olması, her ne kadar kent bu kralın halefleri zamanında Pers İmparatorluğu'nun en zengin eyaletlerinin başkenti olsa da, Babil'in dillere destan ihtişamının sonunu getirdi. Babil'in yıkılışı başlamıştı. MÖ 482'de Babil halkı Kserkses'e karşı ayaklanınca o da surlar ve tapınakları yıktırdı ve Marduk'un heykelini altından erittirdi. MÖ 331'de Babil şehri Büyük İskender'e teslim oldu ve MÖ 275'te nüfusunun büyük bölümü Dicle üzerinden yeni başkent Seleukeia'ya taşındı. Irak lideri Saddam Hüseyin'in 1990'da "Yeni Babil"e yer açmak için büyük bir kısmını buldozerlerle yıktırmasına kadar, rüzgarın kasıp kavurduğu Babil harabeleri 2000 yıldan uzun bir süre ayakta kalacaktı.

Babil'in yıkılışı: Altın çağını yaşayan ulusu yıkan büyük plan yazımız burada son buldu. Daha fazla içerik için bu bağlantıyı takip edebilirsiniz: https://2ladd.com/k/tarih-kultur/