Evren neyden oluşur? Evrenin içeriği hakkında bilgiler

Gökyüzünde en çok gördüğümüz şey yıldızlar olsa da evrenin içeriğinin %0.04’ünü oluştururlar

Böyle bir süpernova (Cassiopeia A) patladığında hidrojen ve helyumunu geri evrene bırakır; karbon, oksijen ve silikon gibi daha ağır elementler de dahildir.

Evrenin element bileşimi yıldızlardan, yıldızlararası bulutlardan, kuasarlardan ve diğer nesnelerden yayılan ve emilen ışığın analiziyle hesaplanır. Hubble teleskobu evrendeki galaksilerin ve gazların kompozisyonları ile ilgili anlayışımızı büyük ölçüde genişletti. Evrenin yaklaşık %75'inin etrafımızdaki dünyayı oluşturan atomlardan ve moleküllerden farklı olan karanlık enerji ve karanlık maddeden oluştuğuna inanılmaktadır. Dolayısıyla evrenin çoğunun yapısı henüz anlaşılmaktan uzaktır. Bununla birlikte yıldızların, toz bulutlarının ve galaksilerin spektral ölçümleri bize normal maddeden oluşan kısmın temel bileşimini göstermektedir. Öyleyse evren neyden oluşur daha detaylıca görelim.

Evren neyden oluşur: Elementler, gazlar ve görünmeyen maddeler

Evren neyden oluşur? Evrenin içeriği hakkında bilgiler
Böyle bir süpernova (Cassiopeia A) patladığında hidrojen ve helyumunu geri evrene bırakır; karbon, oksijen ve silikon gibi daha ağır elementler de dahildir.

Samanyolu galaksisindeki en bol elementler

Samanyolu'nda diğer galaksilere benzer elementler bulunmaktadır. Ancak belirtelim bu elementler bizim anladığımız maddeyi temsil eder. Galaksinin çok daha fazlası tamamen başka bir şeyden oluşuyor.

ElementElement numarasıKütle kesri (milyonda bir)
hidrojen1739,000
helyum2240,000
oksijen810,400
karbon64,600
neon101,340
demir261,090
nitrojen7960
silikon14650
magnezyum12580
sülfür16440

Evrende en bol bulunan elementler

Şu anda evrende en bol bulunan element hidrojendir. Yıldızlarda hidrojen helyuma karışır. Bu dev yıldızlar (Güneşimizden yaklaşık 8 kat daha büyük) sonunda hidrojen kaynaklarını tüketirler. Helyum çekirdeği daha sonra büzülür ve iki helyum çekirdeğini karbona dönüştüren (füzyon) yeterli basınç oluşur. Karbon, oksijene dönüşür ve oksijeni silikon ve sülfür halini alır. Silikon demire dönüşür, yıldızın yakıtı biter ve süpernova haline gelir. Böylece tüm elementlerini tekrar uzaya bırakır.

Eğer helyum karbona dönüşüyorsa, neden karbonun değil de oksijenin en fazla bulunan üçüncü element olduğunu merak ediyor olabilirsiniz. Cevap, bugün evrendeki yıldızların birinci nesil yıldızlar olmamasında yatar. Daha yeni yıldızlar oluştuğunda sadece hidrojenden daha fazlasını içeriyorlar. Yıldız bu kez hidrojeni KAO döngüsüne (K karbon, A azot ve O oksijen) göre füzyonluyor. Karbon ve helyum, oksijen oluşturmak için bir araya geliyor. Bu sadece büyük yıldızlarda değil, kırmızı dev aşamasına geçen Güneş gibi yıldızlarda da oluyor. Tip 2 süpernova gerçekleştiğinde karbon neredeyse tükenir. Çünkü bu yıldızlar karbonu hidrojene mükemmel füzyon ediyor.

Evrendeki element oranı ne yönde değişecek?

Eğer insanlık görürse evren bugün olduğundan binlerce ya da milyonlarca kat daha yaşlı olduğunda, helyum en bol element olarak hidrojenin yerini alabilir Çok daha uzun bir zaman sonra ise oksijen ve karbonun en bol bulunan birinci ve ikinci elementler haline gelmesi mümkün.

Evrenin içeriği

Eğer evrenin büyük kısmı sıradan temel maddelerden oluşmuyorsa, evrenin içeriği neye benzer? Bilim adamları bu konuyu tartışıyor ve yeni veriler elde edildikçe yüzdeleri tekrar gözden geçiriyorlar. Şimdilik evren neyden oluşur sorusu şu madde ve enerji kompozisyonu ile cevaplanıyor:

  • %73 karanlık enerji: Evrenin çoğu, hakkında hiçbir şey bilmediğimiz bir şeyden oluşuyor. Karanlık enerji muhtemelen bir kütleye sahip değil ancak madde ve enerji ilişkilidir.
  • %22 karanlık madde: Karanlık madde spektrumun herhangi bir dalga boyunda radyasyon yaymayan maddedir. Bilim adamları karanlık maddenin tam olarak ne olduğundan emin değil. Laboratuarda gözlemlenmemiş veya oluşturulmamıştır. Şu anda en iyi tahmin soğuk olduğu, nötrinolara benzer parçacıklardan oluştuğu ve çok daha büyük olduğudur.
  • %4 gaz: Evrendeki gazın çoğu yıldızlar arasında bulunan (yıldızlararası gaz) hidrojen ve helyumdur. Normal gaz ışık saçmaz ancak ışığı dağıtır. İyonize gazlar parlar fakat yıldızların ışığı ile rekabet edebilecek kadar parlak değildir. Gökbilimciler bu maddeyi görüntülemek için kızılötesi, röntgen ve radyo teleskoplarını kullanır.
  • %0,04 yıldız: İnsan gözünde evren yıldızlarla doludur. Gerçekliğin bu kadar küçük bir yüzdesini oluşturduklarını görmek şaşırtıcıdır.
  • %0.3 nötrinolar: Nötrinolar ışık hızına yakın seyahat eden minik, elektriksel olarak nötr parçacıklardır.
  • %0,03 ağır elementler: Evrenin sadece küçük bir kısmı hidrojen ve helyumdan daha ağır elementlerden oluşur. Bu yüzde zamanla artacak.

Evren neyden oluşur? Karanlık madde, enerji ve elementler yazımız burada son buldu. Daha fazla içerik için bu bağlantıyı takip edebilirsiniz: https://2ladd.com/k/bilim-teknoloji/

Ortalama puan: / 5. Oy sayısı:

Yazar Berkay Elem

2ladd sayfasında bilim ve teknoloji ağırlıklı haber / makale içeriklerinden sorumluyum. Detaylı analizler için beni takip edebilirsiniz.

izlanda

İzlanda'nın tarihi, hükümeti, ekonomisi ve iklimi hakkında bilgiler

RX 5700 XT

AMD RX 5700 XT ve RX 5700 GTX 1080 performansı sunuyor