in

Avustralya: İklimi, tarihi, ekonomisi, yönetimi, eğitimi, dili ve dini

Avustralya, Güney Yarımküre'de, Asya'nın güneyinde, Endonezya, Yeni Zelanda ve Papua Yeni Gine yakınında bulunan bir ülkedir. Avustralya kıtasını, Tazmanya adasını ve diğer küçük adaları içeren bir ada ülkesidir. Avustralya gelişmiş bir ülke olarak kabul edilir ve dünyanın en büyük 13. ekonomisine sahiptir. Kişi başına düşen gelirde en yüksek 11. ülkedir. Yüksek yaşam süresi, eğitimi, yaşam kalitesi, biyolojik çeşitliliği ve turizmi ile tanınır. İnsani Gelişme Endeksi'nde 3. sıradadır.

Avustralya hakkında bilgiler

  • Nüfus: 24,6 milyon (2017)
  • Başkent: Kanberra
  • Sahil şeridi: 25.760 km
  • Yüzölçümü: 7.741.220 km²
  • En yüksek noktası: Koszyuszko, 2.229 m
  • En alçak noktası: Eyre gölü, -15 m
Avustralya bayrağı
Avustralya bayrağı, sol üstte İngiltere bayrağı ile onun altında Milletler Topluluğu veya Federasyon Yıldızı'ndan ve Güney Haç takımyıldızını temsil eden diğer beş yıldızdan oluşur. Yıldızlardan en küçüğü yedi yerine beş uçludur.

Avustralya'nın tarihi

Dünyanın geri kalanından izole halde bulunması nedeniyle Avustralya yaklaşık 60.000 yıl öncesine kadar ıssız bir adaydı. Endonezya'dan gelen insanların, kendilerini deniz seviyesinden alçakta bulunan Timor Denizi'ne taşıyabilmek için tekneler geliştirdiği düşünülmüştür.

Avrupalılar, 1770 yılına kadar Avustralya’yı keşfetmediler. 26 Ocak 1788’de, Avustralya’nın kolonizasyonu Kaptan Arthur Phillip daha sonra Sidney’e dönüşen Port Jackson’a indiğinde başladı. 7 Şubat'ta Yeni Güney Galler kolonisinin kurulduğunu gösteren ilk bildiri yayımlanmıştı.

Avustralya’daki ilk yerleşimcilerin çoğu oraya İngiltere’den taşınan mahkumlardı. 1868'de mahkumların Avustralya'ya taşınması sona erdi, ancak bundan kısa bir süre önce, 1851'de, bölgenin nüfusunu önemli ölçüde arttıran ve ekonomisinin büyümesine yardımcı olan altın keşfedildi. 1788'de Yeni Güney Galler'in kurulmasının ardından, 1800'lerin ortalarında beş koloni daha kuruldu.

Bunlar: 1825'te Tazmanya, 1829'da Batı Avustralya, 1836'da Güney Avustralya, 1851'de Victoria ve 1859'da Queensland'dir. 1901'de Avustralya bir ulus oldu, ancak İngiliz Milletler Topluluğu (Commonwealth) üyeliğini korudu. 1911'de, Avustralya'nın Kuzey Bölgesi de topluluğun parçası haline geldi (kontrolü önceden Güney Avustralya'ya aitti).

1911'de Avustralya'nın Başkent Bölgesi (bugün Kanberra'nın bulunduğu yer) kuruldu ve 1927'de hükümetin merkezi Melbourne'den Kanberra'ya devredildi. Avustralya ve İngiltere 9 Ekim 1942'de ülkenin resmi bağımsızlığının temellerini atan Westminster Statüsü'nü onayladı. 1986 yılında ilk Avustralya Yasası oluşturuldu.

Avustralya'nın yönetim şekli

Bugün resmi olarak Avustralya Topluluğu (Commonwealth of Australia) adıyla bilinen ülke, federal parlamenter demokrasi ile yönetilir. Kraliçe II. Elizabeth devlet başkanı olarak yürütmeden sorumluyken, bunun yanında hükümet başkanı olarak ayrı bir başbakan vardır. Yasama organı, Senato ve Temsilciler Meclisi'nden oluşan iki meclisli bir federal parlamentodur. Ülkenin yargı sistemi İngiliz ortak hukukuna dayanır ve Yüksek Mahkeme'nin yanı sıra daha alt düzey federal, eyalet ve bölge mahkemelerinden oluşur.

İLGİLİ:  Çiçek hastalığının tedavisi nasıl bulunmuştur?

Avustralya'da ekonomi ve toprak kullanımı

Avustralya, geniş doğal kaynakları, gelişmiş endüstrisi ve turizmiyle güçlü bir ekonomiye sahip. Avustralya’daki ana endüstriler madencilik (kömür ve doğal gaz gibi), endüstriyel ve taşımacılık ekipmanları, gıda işleme, kimyasallar ve çelik üretimidir. Tarım, ülke ekonomisinde de rol oynamaktadır ve başlıca ürünleri arasında buğday, arpa, şeker kamışı, meyveler, sığır, koyun ve kümes hayvanları yer almaktadır.

İklimi

Avustralya, Hint ve Güney Pasifik Okyanusları arasında Okyanusya'da yer almaktadır. Büyük bir ülke olmasına rağmen, topografyası çok çeşitli değildir ve çoğu alçak çöl platosundan ibarettir. Güneydoğuda ise verimli ovaları vardır. Avustralya'nın iklimi çoğunlukla kurak ve yarı kuraktır. Ancak güneyi ve doğusu ılıman ve kuzeyi ise tropiktir.

Güneşli olmasıyla bilinen Avustralya yılın çoğu zamanı ılıman bir hava yaşıyor. Kuzey eyaletleri neredeyse her zaman sıcakken, güney eyaletleri kışın serindir ancak nadiren donma sıcaklıklarına ulaşır. Şaşırtıcı bir şekilde Avustralya'nın yüksek yerlerinde kar yağışı yaşanır, yani Yeni Güney Galler, Victoria ve Tazmanya'nın dağlık bölgelerinde kayak yapılır.

Avustralya

Coğrafyası

Avustralya’nın çoğu yeri kurak çöl olmasına rağmen, çok çeşitli habitatları destekleyen inanılmaz derecede farklı bir biyolojik zenginliğe sahiptir. Dünyanın geri kalanından coğrafi olarak izole bulunması nedeniyle Alp ormanları, tropik yağmur ormanları ve çok çeşitli bitki ve hayvanları vardır. Bu nedenle damarlı bitkilerinin yüzde 92'si, memelilerinin yüzde 87'si, sürüngenlerinin yüzde 93'ü, kurbağalarının yüzde 94'ü ve kuşlarının yüzde 45'i kendisine özgü, endemiktir. Ayrıca dünyanın en fazla sürüngen türünün yanı sıra en zehirli yılanların ve timsah gibi diğer tehlikeli canlıların bulunduğu yerdir. Kanguru, koala ve vombatı da içeren keseli türleri ile ünlüdür.

Biyoçeşitliliği

Avustralya sularında bulunan balık türlerinin yaklaşık yüzde 89'u endemiktir. Ayrıca kıyılarında nesli tükenmekte olan mercan resifleri vardır — bunlardan en ünlüsü Büyük Set Resifi'dir. Büyük Set Resifi dünyanın en büyük mercan kayalığı sistemidir ve 344.400 km2 alana yayılmaktadır. Bu resifte 3.000'den fazla bireysel resif sistemi ve mercan koyu, 1.500'den fazla balık türü, 400 sert mercan türü, dünyada nesli tehdit altında olan yedi deniz kaplumbağasının altısı ve 30'dan fazla deniz memelisi türü barındırmaktadır.

İLGİLİ:  İngiltere bağımsız bir ülke değil mi? Hatta bir ülke mi?

Avustralya insanları

Avustralyalılar rahat ve geniş davranışları ile bilinir ve ülkenin doğal ılıman havası ve açık hava yaşam tarzı sakinlerine hem iş hem de normal yaşamlarında huzurlu bir atmosfer sunar. Yerli halktan Avrupalı yerleşimcilere ve Asyalı göçmenlerine kadar Avustralya çok kültürlüdür. Bu durum ülkenin eğlence anlayışına, yaşam tarzına ve geleneklerine yansıyor.

Popüler aktiviteleri

Avustralya'daki insanların %85'inden fazlası kıyıya 50 kilometre mesafede yaşar ve sahiller ülke genelindeki sosyal yaşamın merkezidir. Özellikle sörf ve diğer su sporları popülerdir ve sahil, arkadaşlarla buluşmak için harika bir yerdir. Haklı şekilde spor delisi kabul edilen Avustralyalılar karakteristik olarak da aktifler ve çoğu yerde spor kulüpleri bulunuyor. Spor salonları, bisiklet ve golf en iyi eğlenceler arasında. Spor izlemek de kültürel bir fikstür. Avustralya'daki kriket ve ragbi takımlarının performansı ulusal bir gurur kaynağı.

Avustralya'da şehir sahili
Avustralya'da şehir sahili

Yemek ve içecekleri

Avustralya mutfağını düşününce akla hemen bira ve barbekülerden oluşan bir görüntü gelir. Barbekünün halk arasındaki adı olan "barbie" gerçekten de kültürel bir simge. Restoranlar nüfuzun kozmopolit doğasını etkiliyor ve füzyon mutfağı giderek büyüyen bir trend. Bu kadar büyük bir ada ülkesi olarak, Avustralya büyük miktarda deniz ürünleri üretir. Son yıllarda kanguru, emu ve timsah etinin popülaritesi arttı. Cesur turistlere bogong güvesi veya witchetty böcek larvasının tadına baktırılır. Ancak bunlar aslında modern Avustralyalıların değil aborjinlerin yiyeceğidir. Avustralya ayrıca yirminci yüzyılın başlarında Avustralya'ya yerleşen çok sayıda Yunan ve İtalyan göçmenden geldiğine inanılan gerçek bir kahve kültürüne sahip.

Avustralya'nın dini

2016 nüfus sayımı döneminde Avustralya'daki din eğilimi ölçüldü. Ülkede %22,6 Katolik ve %13,3 Anglikan var. Ayrıca %2,4 Budist ve %2,6 Müslüman bulunuyor. %30,1'in dini inancı yok. Kalanlar diğer çeşitli Hristiyan mezheplerine ve Asya merkezli dinlere üyeler.

Avustralya'da konuşulan diller

Avustralya'nın resmi bir dili yok ancak insanların büyük çoğunluğu İngilizce konuşuyor. Bununla birlikte son yıllarda yapılan nüfus sayımı verileri hanelerin sadece %76,8'inin tek dil olarak İngilizce konuştuğunu göstererek ülkenin çok kültürlü doğasına işaret etmiştir. Mandarin Çincesi, İtalyanca ve Arapça en çok konuşulan azınlık dilleri arasında. Avustralya'da bir zamanlar 400'den fazla yerli dilin konuşulduğu bilinir, ancak bugün sadece 15'inin aktif kullanımda olduğu tahmin ediliyor.

İLGİLİ:  Güney Amerika'nın bağımsızlığı ve ardından bölünmesi süreci

Aksanları

İngiliz İngilizcesi ile karşılaştırıldığında Avustralya aksanında nispeten az varyasyon var. Bazı bölgesel özellikler olmasına rağmen bu farklılıklar coğrafyadan ziyade sosyal faktörler tarafından belirlenme eğiliminde. Dilbilimciler Avustralya aksanını üç kategoriye ayırıyor:

  • Genel – Hugh Jackman gibi biri tarafından karakterize edilen en yaygın vurgu.
  • Geniş – kırsal alanlarda yaygın olarak konuşulur, Paul Hogan buna iyi bir örnektir.
  • Yoğun- genç Avustralyalılar arasında daha az yaygındır; Geoffrey Rush yoğun bir aksanla konuşur.

Emniyet ve güvenlik

Avustralya genellikle diğer gelişmiş ülkelere kıyasla düşük suç oranlarına sahip güvenli bir yer. Yankesiciler ve hırsızlar gibi küçük suçlular, özellikle kentsel alanlarda turistleri hedef alabiliyor, bu nedenle turistler soyulmamak için tetikte olmalılar. Avustralya'nın vahşi yaşamı ölümcül bir üne sahip ve örümcekler, yılanlar, denizanaları ve köpek balıkları insanları öldürebilir. Gerçekte bu canlılardan kaynaklanan risk çok düşüktür – sadece taşrada yürürken veya denizde yüzerken dikkatli olmak gerekiyor. Avustralya'nın havası muhtemelen vahşi yaşamından daha büyük bir tehlikedir. Yaz sıcağında susuz kalmamak, seyahat ederken su taşımak ve güneş kremi kullanmak çok önemli. Orman yangınları da sıcak dönemlerde potansiyel bir tehlike oluştururken, Kasım'dan Nisan ayına kadar süren siklon mevsiminde ülkenin kuzeyinde sel yaşanabiliyor.

Avustralya'da eğitim

Avustralya'da eğitim eyaletler tarafından kontrol edilir. Eğitim 5 ila 15 yaş arası çocuklar için zorunludur ancak bazı eyaletlerde eğitim 17 yaşına kadar zorunlu olur. Öğrenciler ardından üniversiteye veya mesleki eğitime başvurur. Avustralya'daki üniversiteler eğitim ücreti alır ancak bazı öğrenciler Milletler Topluluğu yardımı alır. Öğrenciler devletten burs talep eder ve burs daha sonra maaşlarından kesilir.

Yaşam maliyeti

Avustralya nispeten düşük ürün fiyatları ile dünyadaki en iyi yaşam standartlarından birine sahip, ancak son yıllarda maliyetler artmıştır ve bazı gurbetçiler şaşırarak ülkeyi bekledikleri kadar uygun fiyatlı bulmaz. Çoğu ülkede olduğu gibi, Melbourne, Sydney, Perth ve Adelaide gibi büyük şehirler kırsal alanlardan daha pahalılar. Bununla birlikte sırt çantalı gezgin geleneği Avustralya'da hala güçlüdür ve her zaman pazarlık imkanı bulmak mümkündür.