Kategoriler
Ülkeler

İsveç: Tarihi, yönetimi, ekonomisi ve iklimi

İsveç, İskandinav Yarımadası'nda Kuzey Avrupa'da bulunan bir ülkedir. Norveç'e göre batıya, Finlandiya'ya göre doğuya sınırlanmıştır. Baltık Denizi ve Bothnia Körfezi boyunca uzanmaktadır. Başkenti ve en büyük şehri, ülkenin doğu sahilinde yer alan Stockholm'dür. İsveç'teki diğer büyük şehirler Goteborg ve Malmo'dur. Avrupa Birliği'nin üçüncü büyük ülkesidir, ancak büyük şehirler dışında çok düşük bir nüfus yoğunluğuna sahiptir. Aynı zamanda oldukça gelişmiş bir ekonomisi vardır ve doğal, yeşil çevresi ile bilinir.

İsveç'e dair bilgiler

  • Nüfus: 9,995 milyon (2017 tahmini)
  • Başkent: Stockholm
  • Komşu ülkeler: Finlandiya ve Norveç
  • Yüzölçümü: 450.000 km²
  • Kıyı şeridi: 3.218 km
  • En yüksek noktası: Kebnekaise, 2,111 m
  • En alçak noktası: Hammarsjon gölü (-2.4 m)
isveç
Stockholm gibi büyük şehirlerin dışında nüfus seyrektir.

İsveç'in tarihi

İsveç'in uzun tarihi ülkenin en güneyindeki tarih öncesi avcılık kampları ile başlar. 7. ve 8. yüzyıllarda ülke ticaretiyle tanınıyordu ancak 9. yüzyılda Vikingler bölgeye ve Avrupa'nın çoğuna baskın düzenledi. 1397'de Danimarka Kraliçesi Margaret İsveç, Finlandiya, Norveç ve Danimarka'yı içeren Kalmar Birliği'ni kurdu. Yine de 15. yüzyılda kültürel gerilimler İsveç ile Danimarka arasında bazı çatışmaların gelişmesine neden oldu ve 1523'te Kalmar Birliği dağıldı. İsveç’e bağımsızlığı verildi.

İLGİLİ:  İskandinav panteonu, Vanirler ve ilk Aesirler

1. yüzyılda, İsveç ve Finlandiya (İsveç’in bir parçasıydı) Danimarka, Rusya ve Polonya’ya karşı savaştı ve birkaç savaş kazandı. Bunun ardından iki ülke Avrupa'da büyük güçler olarak bilindiler. Sonuç olarak 1658'de İsveç, bazıları Danimarka illerini ve bazıları etkileyici kıyı kasabalarını içeren birçok alanı kontrol etti. 1700 yılında Rusya, Sakson-Polonya ve Danimarka-Norveç o zamanın güçlü bir ülkesi olan İsveç'e saldırdı.

Napolyon savaşlarında İsveç, 1809'da Finlandiya'yı Rusya'ya bırakmak zorunda kaldı.

Bununla birlikte ülke 1813'te Napolyon'a karşı savaş açtı ve kısa bir süre sonra İsveç ile Norveç Viyana Kongresi'nde ikili bir monarşiyle birleşti (bu birlik daha sonra 1905'te barışçıl bir şekilde çözüldü).

1800'lerin geri kalanı boyunca ülke, ekonomisini özel tarıma kaydırmaya başladı ve bunun sonucunda ekonomisi yara aldı ve 1850 ile 1890 arasında yaklaşık bir milyon İsveçli ABD'ye göç etti. Ülke Birinci Dünya Savaşı sırasında tarafsız kaldı ve çelik, bilye ve kibrit gibi ürünler üreterek ayakta kaldı. Savaştan sonra ekonomisi düzeldi ve ülke bugün sahip olduğu sosyal refah politikalarının temellerini kurdu. İsveç 1995 yılında Avrupa Birliği'ne katılmıştır.

İLGİLİ:  Viking dünyasının Eski İskandinav (Nors) haritası

İsveç hükümeti

Bugün İsveç hükümeti anayasal monarşi ile yönetilir ve resmi adı İsveç Krallığı'dır. Bir devlet şefinden (Kral Carl XVI Gustaf) yapılmış bir yürütme organına ve başbakan tarafından seçilmiş bir hükümet başkanına sahiptir. İsveç’te, üyeleri popüler oylarla seçilen, tek meclisli bir parlamentoya sahip yasama organı bulunmaktadır. Yargı organı Yüksek Mahkeme'den oluşmakta ve hakimleri başbakan tarafından atanmaktadır. İsveç, yerel yönetim için 21 eyalete bölünmüştür.

Ekonomisi ve toprak kullanımı

İsveç şu anda, CIA World Factbook'a göre, "yüksek teknoloji kapitalizmi ve kapsamlı refah sistemi"nden oluşan karma, güçlü ve gelişmiş bir ekonomiye sahiptir. Bu nedenle, ülkenin yüksek bir yaşam standardı vardır. İsveç ekonomisi temel olarak hizmet ve sanayi sektörlerine odaklanmıştır ve başlıca sanayi ürünleri arasında demir ve çelik, duyarlı ekipman, odun hamuru ve kağıt ürünleri, işlenmiş gıdalar ve motorlu taşıtlar bulunmaktadır. Tarım İsveç ekonomisinde küçük bir rol oynamaktadır ancak ülke arpa, buğday, şeker pancarı, et ve süt üretmektedir.

Coğrafyası ve iklimi

İsveç, İskandinav Yarımadası'nda bulunan bir kuzey Avrupa ülkesidir. Topografyası çoğunlukla düz ya da hafif yükseltili ovalardan ibarettir, ancak Norveç yakınlarında batı bölgelerinde dağlar vardır. En yüksek noktası olan Kebnekaise (2,111 m) burada bulunuyor. İsveç'te, tümü Bothnia Körfezi'ne akan üç ana nehir vardır. Onlar Ume, Torne ve Angerman nehirleridir. Ayrıca, Batı Avrupa'nın en büyük gölü (ve Avrupa'nın üçüncü en büyük gölü) olan Vanern, ülkenin güneybatı kesiminde yer almaktadır.

İLGİLİ:  İskandinav yaratılış miti, gökyüzünde savaş ve İskandinav tufanı

İsveç'in iklimi bölgeye göre değişmekle birlikte, esas olarak güneyde ılıman, kuzeyde yarı arktiktir. Güneyde yazlar serin ve kısmen bulutlu, kışlar soğuk ve genellikle çok bulutlu geçer. Kuzey İsveç Kuzey Kutup Dairesi içinde olduğu için uzun ve çok soğuk bir kış geçirir. Buna ek olarak, kuzey enlemleri nedeniyle İsveç’in çoğu kış aylarında uzun süre karanlık kalır. Yaz aylarında ise güney ülkelerinden daha çok aydınlık görür.

İsveç'in başkenti Stockholm nispeten ılıman bir iklime sahip çünkü ülkenin güney kıyısına yakın bir yerde bulunuyor. Stockholm'de temmuzları sıcaklık en çok 22˚C ve ortalama en az -5˚C'dir.

Yazar Berkay Alpkunt

Coğrafya ve astronomi üzerine geniş kapsamlı içerikler hazırlıyor. Diğer ilgi alanları canlı hayatı, bilim tarihi ve ülkeler olarak sıralanır. Aynı zamanda bağımsız video oyunlarıyla ilgilidir.