Kategoriler
Yeryüzü & Tabiat

Tüylü mamut (Mammuthus primigenius) hakkında bilgiler

Abone Ol 

Tüylü mamutlar, modern filin atalarıdır. Afrika'da yaklaşık 5.1 milyon yıl önce evrimleşmiş olan Mammuthus cinsinden geldiler. Bu kocaman tüylü canavarlar, sadece 10.000 yıl önce önce nesli tükenen kuzenleri mastodonlarla birlikte yok olmuştur. Tüylü mamut imgeleri tarih öncesi insanların duvarlarını süsledi. Bugünse popüler kültürün bir parçasıdır. Türlerin klonlama ile geri getirilmeye çalışıldığı önemli bir hareket bile var. Peki bu büyüleyici canlılar hakkında gerçekte ne biliyoruz?

Tüylü mamut hakkında bilgiler

Tüylü mamut hakkında bilgiler
Büyük dişleri kendisini yırtıcılardan korumasını sağladı

Tüylü mamutun dişleri 4.5 metre uzunluğundaydı

Uzun tüylü paltolarının yanı sıra, bu tüylü mamutlar en büyük erkeklerde 4.5 metreye kadar çıkan ekstra uzun dişleriyle ünlüdür. Bu devasa dişler büyük olasılıkla çiftleşmede önemli rol oynuyordu; daha uzun, daha keskin, daha etkileyici dişlere sahip erkekler çiftleşme mevsiminde daha fazla dişiyle eşleşme şansına sahipti (ve evet, bu dişler kılıç dişli kaplanları savurmak için de kullanılmış olabilir, ancak bu teoriyi destekleyen bir fosil kanıtı bulunamamıştır).

İLGİLİ:  Dünya tarihi /1987-1988/ ABD'de Kara Pazartesi, Mihail Gorbaçov reformları, Lockerbie Faciası, İlk HIV/AIDS ilacı

Tüylü mamutlar ilk insanlar tarafından avlandı

Tüylü mamut hakkında bilgiler
Hayvanın her noktasından yararlanıldı

Oldukça büyük (yaklaşık 4 metre uzunluğunda ve beş ila yedi ton arasında) olan Woolly Mammoth erken dönem Homo sapiens'in öğle yemeği menüsündeydi. Lezzetli, yağlı etlerinin yanı sıra, yünleri de donduran gecelerde sıcak kalmak için oldukça önemliydi. Öyle ki tek bir tüylü mamutu yıkmak için gereken sabrın, planlamanın ve işbirliğinin insan uygarlığının gelişiminde kilit faktör olduğuna dair argümanlar vardır.

Tüylü mamutlar mağara resimlerinde yer aldı

mağara çizimleri
İlk çağ sanatının önemli bir ögesiydi

Yaklaşık 30.000 ila 12.000 yıl önce çok sayıda batı Avrupa mağarasının duvarlarında bu tüylü canavarın görüntülerini görmek mümkündü. Neolitik dönem sanatçılarının en popüler canlılarından biriydi. Bu ilkel resimlerin totem görevi gördüğü düşünülmüş olabilir (yani ilk insanlar tüylü mamutların yakalandığı resimler çizmenin, onları gerçek hayatta yakalamayı kolaylaştırdığına inanmış olabilir). Ayrıca ibadet ögeleri ya da yetenekli bir mağara adamının soğuk ve yağmurlu bir günde sıkılmasının eseri olabilir.

Tüylü mamut tek "yünlü" memeli değildi

yünlü gergedan
Yünlü gergedanı avlamak daha kolaydı

Bu teori aslında kendini açıklamaktadır. Kutup soğuk bir ortamdı, bugünkünden çok daha fazla. Eğer bir grup hayvanı milyonlarca yıl kutuplarda bırakırsanız, muhtemelen onların da yünleri olurdu. Bu mamut türü kadar iyi bilinmez ancak yünlü gergedan (Coelodonta), Pleistosen Avrasya'nın ovalarında dolaşmış ve erken insanlar tarafından yemek ve derileri için avlanmıştır (bir ton ağırlığıyla muhtemelen daha kolay bir hedefti). Tüylü mamut ile ortak alanlarda yaşayan Kuzey Amerika mastodonunun çok daha kısa kürk tüyleri vardır.

İLGİLİ:  Husky sıcak iklimde yaşar mı? Bilinmesi gerekenler

Tüylü mamut tek mamut türü değildir

iskelet
Aslında en küçüklerden biriydi

Tüylü mamut dediğimiz şey aslında Mammuthus türünün bir cinsidir ve Mammuthus primigenius adını taşır. Diğer mamut türleri Mammuthus trogontherii (Bozkır Mamutu), Mammuthus imperator (İmparatorluk Mamutu) ve Mammuthus columbi (Kolomb Mamutu) olarak sıralanır. Pleistosen dönemde Kuzey Amerika ve Avrasya'da bir düzine mamut türü daha vardı. Bununla birlikte bu mamutların hiçbiri tüylü akrabaları kadar geniş bir dağılım gösterememiştir.

En büyük mamut türü de değildir

mamut iskeleti
Kuzenleri 15 tona ulaşmaktaydı

Görkemli boyutuna rağmen bu tür aslında diğer Mammuthus türlerine göre daha küçüktü. İmparatorluk Mamutu (Mammuthus imperator) erkekleri 10 tonun üzerindedir ve Kuzey Çin'deki Songhua Nehri Mamutu'nun (Mammuthus sungari) bazı bireyleri 15 tona çıkmıştır. Bu devlerle karşılaştırıldığında beş ila yedi tonluk tüylü mamut göz ardı edilecek kadar önemsizdi.

Tüylü mamutlar kürkün yanında yağla kaplıydı

Yünlü mamut
Kürkünün altında oldukça kalın bir yağı vardı

En kalın, en iri kürk mantolar bile arktik fırtınasına karşı tam bir koruma sağlamak için yeterli değildir. Hayvanlar bu nedenle derilerinin altında 10 santimetrelik kalın yağa sahipti. Bu sayede en şiddetli hava koşullarına bile karşı koyabilecek güçlü bir ısı yalıtım sistemleri vardı. İyi korunmuş kalıntılardan öğrendiğimiz kadarıyla bu hayvanların renkleri sarı ila koyu kahverengi arasında değişmekteydi, tıpkı insan saçı gibi.

Son tüylü mamutların soyu 4.000 yıl önce tükendi

Yünlü mamut
Evrimleşmiş bir tür MÖ 1700'e kadar yaşadı

Son Buzul Çağı'nın sonunda, yaklaşık 10.000 yıl önce, hemen hemen tüm dünyadaki mamutlar iklim değişikliği ve insanlar tarafından avlanmaları nedeniyle yok oldu. Bir istisna Sibirya kıyılarında, MÖ 1700'e kadar Wrangel Adası'nda yaşayan küçük bir tüylü mamut popülasyonuydu. Wrangel Adası mamutları, son derece sınırlı kaynaklarla yaşadıklarından, tüylü akrabalarından çok daha küçük boyutlara ulaştılar ve genellikle cüce filler olarak anıldılar.

İLGİLİ:  Buz devrine ait 40.000 yıllık kurt başı Sibirya'da bulundu

Permafrost'ta birçok tüylü mamut bulunmuştur

donmuş mamut yavrusu
Bozulmadan saklanan türler bulunmuştur

Son Buzul Çağı'ndan 10.000 yıl sonra bugün bile Kanada, Alaska ve Sibirya'nın kuzey bölgeleri çok soğuktur. Bu permafrost durumu mumyalanmış halde pek çok türün keşfedilmesini sağladı. Bu dev cesetlerin tanımlanması, izole edilmesi ve sökülmesi kolay olanıdır; daha zor olan şey kalıntıların oda sıcaklığına ulaştığında parçalanmasını engellemektir.

Tüylü bir mamutu klonlamak mümkün olabilir

mamut iskeleti
Klonlanması en muhtemel canlıdır

Bu hayvanların nesli nispeten yakın zamanda tükendiğinden ve modern fillerle yakından ilişkili olduklarından, bilim adamları Mammuthus primigenius'un DNA'sını toplamayı başarırsa onu canlı bir fetuse enjekte ederek kuluçkaya bırakabilir. Hatta bir araştırma ekibi son olarak 40.000 yıllık iki türün neredeyse tüm genomunun kodunu çözdüğünü açıkladı. Ne yazık ki bu numara dinozorlar için işe yaramıyor çünkü DNA on milyonlarca yıl korunmuyor.

Tüylü mamut hakkında bilgiler; birçok farklı mamut türünden biriydi yazımız burada son buldu. Daha fazla içerik için bu bağlantıyı takip edebilirsiniz: https://2ladd.com/k/cevre/