Amerikan İç Savaşı; Abraham Lincoln, Kuzey'in zaferi ve sonuçları

Abraham Lincoln’ün tasarladığı yeni Birleşik Amerika

Amerikan İç Savaşı ile ilgili Özgürlük Bildirgesi'nin de yer aldığı ilk yazıyı buraya tıklayarak okuyabilirsiniz. İç savaşın ikinci bölümünde kuzey ve güney arasındaki kardeş kavgasını daha yakından ele alacağız. Özellikle Lincoln'ün başkanlığıyla değişen dengeler oldukça önemli. İlk olarak ondan başlayalım.

Abraham Lincoln nasıl başkan oldu?

Abraham Lincoln, buradaki gibi küçücük, kütüklerden yapmılmış bir kulübede doğdu ve ABD başkanlığına yükseldi
Abraham Lincoln, buradaki gibi küçücük, kütüklerden yapmılmış bir kulübede doğdu ve ABD başkanlığına yükseldi

Amerika'nın en sevdiği öykülerden biri, Abraham Lincoln'ün, bir kulübeden çıkarak Beyaz Saray'a kadar yükselişinin ve sağlam ahlakı ve gözü pekliğiyle vatanını, en büyük sınavları yaşadığı yıllarından yüreklendirilişinin öyküsüdür.

Lincoln 1809'da Kentucky sınırındaki ormanlık bir yörede doğmuştu. Yedi yaşına geldiğinde ailesi Indiana'ya ve sonra da 1830'da, İllinois'e taşındı. Tamamen kendi kendini yetiştirmiş biri olduğu söylenebilir; New Salem şehrinde, bir yandan hukuk eğitimi görürken bir yandan da bir dükkanda çalıştı, gümrükçülük ve postacılık yaptı.

İyi bir konuşmacı ve sağlam karakterli bir insan olarak ün kazanan Lincoln, 1834'te İllinois Eyalet Meclisi'ne seçildi. 1836'da avukat oldu. 1847 – 1849 arasında Temsilciler Meclisi'nde görev yaptıysa da yeniden seçilmek için aday olmadı.

Lincoln'ü siyasete döndüren, halk oylaması lehine çıkacak olursa, kimi ABD topraklarında köleliğe izin verecek 1854 tarihli Kansas – Nebraska Yasası oldu. O dönemde henüz köleliğin kaldırılmasından yana olmamasına karşın, gene de köleliği çok kötü bir şey olarak görüyor ve yaygınlaşmasına karşı çıkıyordu. İki yıl sonra kendi kölelik karşıtı Cumhuriyetçi Parti'ye girdi. 1858'de ABD Senatosu'na İllinois'ten aday oldu. Kampanya boyunca, Demokrat Parti'den senatör Stephen A. Douglas'la bir dizi ateşli, coşkulu tartışmada görüşlerini yineledi. Gerçi seçimi kaybetti ama köleliğin yayılmasına karşı çıkması ona Cumhuriyetçi Parti'nin başkan adaylığını kazandırdı.

1860 seçimlerinde 10 Amerikalıdan sadece 4'ü, öteki üç adaya karşı, oyunu ondan yana kullandı ve en yakın rakibi Douglas'ı pek az farkla yendi. Ama onun seçilmesi 7 güney eyaletinin birlikten ayrılması için işaret sayıldı ve kısa süre sonra bunları 4 eyalet daha izledi.

Neden Kuzey kazandı?

1860'da, General Sherman Güneyli dostuna şu öngörüde bulundu: ''Hiçbir zaman sadece ziraatçilerden oluşan bir ulusun, makinecilerden oluşan bir ulusa karşı başarılı bir savaş yürüttüğü olmamıştır... Siz de yenilmeye mahkumsunuz.''
1860'da, General Sherman Güneyli dostuna şu öngörüde bulundu: "Hiçbir zaman sadece ziraatçilerden oluşan bir ulusun, makinecilerden oluşan bir ulusa karşı başarılı bir savaş yürüttüğü olmamıştır… Siz de yenilmeye mahkumsunuz."

Savaşın ilk önemli çarpışması, 21 Temmuz 1861'de, kuzey Virginia Manassas'ta gerçekleşti. Her iki taraf da acemi, deneyimsiz askerlerden oluşuyordu. Joseph E. Johnston komutasındaki Konfederasyon güçleri, Birlik tarafının komutanı General McDowell yönetimindeki kuvvetleri yenilgiye uğrattı. Konfederasyon'un hedefi Washington'du ama ordusu, zar zor kazandığı zaferden öylesine bitkin düşmüştü ki, daha ileri gidemedi.

Daha başlangıçta Kuzey, Mississippi'nin Konfederasyon ekonomisi için ne derece önemli olduğunu anlatmıştı. Nisan 1862'de David G. Farragut donanmasını, Güney'in en büyük limanı New Orleans'ı düşman kalelerini ele geçirmek üzere bir sefere çıkardı. Ertesi yılın temmuz ayında Ulysess S. Grant, Vicksburg'ui General Banks da Port Hudson'ı aldı. Bu önemli kazanımlar, George G. Meade'in Gettysburg'da elde ettiği kanlı zaferle birlikte Kuzey'in son başarısını güvenceye almış oldu.

Uzun bir savaşta Kuzey'in 22 milyon civarında kalabalık nüfusu, Güney'in 3,5 milyon köleyi de içeren 9 milyonluk nüfusuna karşı bir üstünlük sağlıyordu. Kuzey'in sanayi kaynakları da Güney'inkilerden çok üstündü ve donanması, Atlantik kıyısını abluka altına alabiliyordu. 1864'te General Grant, Kuzey Virginia'daki Wilderness Çarpışması'nda sergilediği liderlik özellikleriyle, General Robert E. Lee'nin ordusunu Konfederasyon'un başkenti Richmond'a geri çekilmek zorun kaldı.

Gene o yaz, General William Sherman birliklerini, Georgia'dan ve Kuzey ve Güney Carolinaların içinden 97 km'lik bir yürüyüşe geçirdi. Demiryollarına ve mahsule zarar verdiler, sığırları öldürdüler, köleleri salıverdiler. Güneyliler tüm bunlara karşı hiçbir şey yapamadılar. Konfederasyon kuvvetleri yine de 1865 Nisan'ında Richmond düşünceye kadar savaşmayı sürdürdü. Ancak artık ellerinde savaşacak bir şey kalmamıştı ve Lee, 9 Nisan'da Appomattox mahkeme binasında Grant'a teslim oldu.

Amerikan İç Savaşı ve ölüm sayısı

Amerikan İç Savaşı / 1864'te Cold Harbor Çarpışması'nda uğradığı yenilgiden kısa bir süre önce General Grant, bir sıraya oturmuş göndereceği telgrafları hazırlıyor
1864'te Cold Harbor Çarpışması'nda uğradığı yenilgiden kısa bir süre önce General Grant, bir sıraya oturmuş göndereceği telgrafları hazırlıyor

Önceleri, askere alınmış insan sayısı açısından Birlik az ilerideyken, 1863 yılı başlarında Konfederasyon eyaletleri karşısında, iki kattan çok üstünlük sağlamıştı: Kuzey'in yaklaşık 918000 askeri vardı, Güney'in ise 447000. ABD ordusunda İç Savaş sırasında toplam 2.218.948 asker görev yaptı. Konfederasyon ordusunun mevcudu ise 1 milyonun biraz altındaydı.

Dört yıl süren savaşta insan gücü açısından üstünlük belki de Kuzey'e zaferi getiren ana etken olmuştur. Gene de savaş ilerledikçe ve Kuzey kendini bir işgal gücü olarak görmeye başladıkça, askerlerinin bir çoğu kendilerini işgal edilmiş topraklarda garnizon görevlerine bağlanmış buldular. 1864'ten önce verilen savaşlarda Konfederasyon savaş alanına genel olarak karşı tarafa oranla daha az askerle gelmiyordu. Ancak Gettysburg'dan sonra, Örneğin Georgia içlerinden geri çekilirken Güney güçleri düşman karşısında sayı bakımından hep zayıf kaldı.

Konfederasyon kayıtlarının olmaması yüzünden savaşta Güney'in verdiği toplam kayıp rakamı tahminden öteye gitmiyor. Büyük olasılıkla 94000 kişi ya savaş sırasında ya da aldığı yaralardan ölmüş olmalı. Birlik istatistikleri ise 67058 kişinin savaşırken, 43012 kişinin de aldıkları yaralardan öldüğünü gösteriyor. 24872 kişi daha kaza sonucu veya başka nedenlerle ölmüş.

En acı konu dizanteri, tifo, sıtma, verem gibi hastalıklardan savaş boyunca 224586 kişinin ölmüş olmasıdır ve bu kayıplar sağlıksız koşullardan, mikrop kapmaktan ve tıbbi bilgi ve malzeme yoksunluğundan ileri gelmiştir. Ne var ki bu durumda bile, hastalıktan ölüm oranı savaşta ölüm oranının yarısı kadardır.

Amerikan İç Savaşı; Abraham Lincoln, Kuzey'in zaferi ve sonuçları yazımız bitti. Benzer içerikler için: https://2ladd.com/k/tarih-kultur/