Kategoriler
Bilim & İnsan

Genetiğin hikayesi ve tarihsel gelişimiyle ilgili tüm detaylar

Genetiğin hikayesi hakkında bir yazı hazırladık. İnsanlar binlerce yıl boyunca kalıtsal özelliklerin ne şekilde devredildiğini merak etmekle birlikte, bilim adamlarının temel mekanizmalarını anlamaya başlamaları 19. yüzyıla kadar mümkün olmadı. Günümüzde ise kalıtsal bilgileri DNA'nın içerdiğini öğrenmemiz hayatın temelini anlamamızı sağlamaktadır.

Kalıtımın ilk teorilerinden biri, vücudun tüm temel unsurlarının sperm içinde yoğunlaştığını, bunun daha sonra kadın rahminde anne ve babanın her ikisinin de özelliklerini bir araya getirerek insanı meydana getirdiğini öne süren eski Yunan filozof Hippokrates'e aittir. Charles Darwin daha sonraları bu kalıtım mekanizmasını "pangenesis" olarak adlandırdı.

Kalıtımın temel kurallarını ancak 19. yüzyılda Avusturyalı rakip George Mendel buldu. Bu tarihlerde İsviçreli bilim adamı Friedrich Miescher temel hücreden elde ettiği bir maddeye "nüklein" (günümüzde DNA olarak biliniyor) adını verdi. Amerikalı biyolog Thomas Hunt Morgan'ın 20. yüzyıl başlarında meyve sinekleriyle deneyleri genlerin kromozomlarda bulunduğunu teyit etti. Ancak hala kalıtsal özellikleri aktaran maddenin DNA değil protein olduğunu düşünüyordu.

İLGİLİ:  Soyu yüz binlerce yıl önce tükenmiş hayvanları geri getirmek

Oswald Avery, Colin MacLeod ve Maclyn MacCarty DNA'nın birçok organizmada kalıtsal molekül olduğunu ve genetik bilginin kimyasal temeli olduğunu buldular. 1950 başlarında Maurice Wilkins ve Rosalind Franklin DNA'nın sarmal bir biçime sahip olduğunu keşfettiler ve 1953'te bu bilgiler Francis Crick ve James Watson tarafından DNA'nın çift sarmalı modellerinde bir araya getirildi. DNA'nın genom projesi daha ileri giderek tüm insan genlerinin haritasını çıkardı.

Genetiğin hikayesi

Adım adım insanlığın şifresi çözülüyor

  1. MÖ 460-375 / Hippokrates'in pangenesis hipotezi

    Hippokrates kalıtımsal malzemenin tüm vücuttan toplandığını ve insan hayatının kadın vajinasında biçimlendirildiğini öneren bir kuram geliştirdi.

  2. 1663-65 / Hücrelerin ilk defa tasvir edilmesi

    İngiliz bilim adamı Robert Hooke ilk mikroskoplardan biriyle bir mantar parçasını incelerken gözlediği mikroskobik birimleri tasvir etmek için "hücre" terimini kullanır.

  3. 1859 / Doğal seçilim kuramı

    Charles Darwin'in uygun organizmaların hayatta kaldığını ve özelliklerini gelecek kuşaklara aktardığını ileri sürdüğü Türlerin Kökeni'ni yayımlar.

  4. 1863 / Gregor Mendel

    Bezelyelerle deney yapan Avusturyalı keşiş Gregor Mendel bezelyelerin yuvarlak veya buruşuk olmaları gibi özelliklerin gen olarak adlandırılacak bağımsız birimlerce aktarıldığını bulur.

  5. 1868-69 / Nüklein – çekirdek özünün bulunması

    İsviçreli bilim Friedrich Miescher beyaz kan hücrelerinin çekirdeğinde "nüklein" dediği bir madde bulur. Nüklein sonraları nüklein asit, günümüzde DNA olarak adlandırılır.

  6. 1880'ler / Mayoz bölünme keşfedilir

    Gametleri (cinsiyet hücreleri) üreten hücre bölünmesi süreci 1880'lerin başında tanımlanır. Kalıtım için önemi 1890'larda Alman biyolog August Wiesman tarafından daha etraflı açıklanır.

  7. 1888 / Kromozomların keşfi

    Alman anatomist Heinrich Wadrey hücre çekirdeğinin (nükleus) bazen "kromozom) terimini ürettiği zincir biçimli yapılar içerdiğini fark eder.

  8. 1905 / XY kromozomlarının tespiti

    Amerikalı genetikçiler Nettie Stevens ve E. B. Wilson birbirlerinden habersiz XY kromozomları cinsiyet belirleme sistemini tanımladı: Erkekler XY, dişiler XX kromozomlarına sahiptir.

  9. 20. yüzyıl başı / Kalıtımda kromozomların rolü

    Meyve sinekleriyle çalışan Amerikalı genetikçi Thomas Morgan Hunt kalıtımı denetleyen genlerin kromozomlar boyunca sıralandıklarını ve belirli bir özelliği özel bir kromozomla birleştirdiklerini tespit eder.

  10. 1940-44 /DNA genetik taşıyıcı olarak tanımlanır

    Amerikalı bilimciler Oswald Avery, Colin MacLeod ve Mclyn Mccarty, Streptococcus pneumoniae bakteri kullanarak DNA'nın canlı organizmaların çoğunun kalıtsal maddesi olduğunu keşfeder

  11. 1953 / DNA'nın yapısının bulunması

    Amerikalı biyolog James Watson ve İngiliz biyolog Francis Crick DNA molekülünün birbiri etrafına gevşek bir şekilde dolanmış iki nükleotid zincir sarmalından oluştuğunu bulur.

  12. 1972 / Rekombinan DNA

    Amerikalı biyokimyager Paul Berg ve Herb Oyer ilk rekombinan DNA moleküllerini üretir (rekombinan DNA yapay olarak üretilen bir DNA'dır.) Bu başarı modern biyoteknolojinin başlangıcı olarak kabul edilir.

  13. 1989-günümüz / İnsan Genom Projesi

    İnsan Genom Örgütü insanın DNA dizisinin haritasını çıkartır ve sadece 20.000-25.000 gen içerdiğini bulur Sonuçların tam analizi devam etmekte.

İLGİLİ:  Gregor Mendel | Genetiğin kurucusu ve biyolojik kalıtım yasaları

Genetiğin hikayesi ve tarihsel gelişimiyle ilgili tüm detaylar yazımız burada son buldu. Benzer içerikler için: https://2ladd.com/k/bilim-teknoloji/

Yazar Burcu Kara

Genellikle modern tarih, yakın tarih ve popüler bilim üstüne içerikler üretiyor. Özel ilgi alanları arasında Kuzey Afrika ve Güney Amerika'nın sömürge tarihi ve Avrupa'daki eski monarşiler yer alıyor.