Kategoriler
Bilim & İnsan

Metal işlemeciliğinin hikayesi ve tarihsel gelişimiyle tüm detaylar

Metallar, bilinen en eski kullanım tarihi olan MÖ 8000 yılından itibaren pek çok nesne üretiminde kilit rol oynamıştır. Bugün de kompozit ve özellikli polimerlerin kullanımıyla modern uygarlığın her alanına nüfuz ediyor.

Doğadan bulunan metaller ve özellikle bakır, MÖ 7000 civarında Batı İran ve Doğu Anadolu'da iğne gibi küçük nesnelerin yapımında kullanılmaya başlandı. Bu nesneler bakırın basitçe ezilmesi ve dövülerek biçim verilmesi yoluyla yapıldı. Bakırı ısıtarak daha yumuşak hale getirme yöntemi muhtemelen madenin kazayla ateşe düşürülmesi sonucunda bulundu. Öte yandan MÖ 3800 civarında bakırın potada eritilmesi yönteminin bulunması metallerin daha geniş ölçekli kullanımını beraberinde getirdi.

Alaşımların gelişmesi

MÖ 3000 sıralarında ilk alaşım olan bronz üretildi. Kalay ve bakırın bir potada eritilmesi yoluyla yapılan bronz kendisini oluşturan maddelerden daha sağlam ve daha kolay işlenir niteliktedir. Bronz, MÖ 1250 sıralarında demir işlemesinin bulunmasına kadar eşya ve silah yapımındaki esas metal olarak yerini korumuştur. Saf demir eritme teknolojisi 19. yüzyıla kadar bulunmadı. Bu nedenle ilk demir eşyalar önce demir filizinin saf olmayan demir "çiçeği"ne eritilmesi, daha sonra demir parçalarının ayrılması ve bir fırında birleştirilmesiyle yapıldı.

Bu üretim yöntemi Avrupa'da 15. yüzyılda basınçlı fırınların bulunmasına kadar devam etti. 18. yüzyıldaki sanayi devrimi yeni teknikler ve basınçlı fırınlarda kok kömürünün kullanımını getirdi. Bununla beraber sağlam, yüksek kaliteli, demir karbon alaşımı olan çeliğin geniş çaplı üretimine imkan veren şey İngiliz mucit Henry Bessemer'in 1856'da Bessemer konvertörünü bulması oldu. Sanayi devriminde daha sonraları sağlanan ilerlemeler sayesinde alüminyum, magnezyum ve titanyum gibi hafifliği ve gücü havacılık ve uzay endüstrilerinin gelişiminde yaşamsal roller oynayan diğer metallerin geliştirilmesi mümkün oldu.

Metal işlemeciliğinin hikayesi

Metal sektörünün keşif ve büyüme süreci

  1. Tarih öncesi / Batı İran ve Anadolu

    Bakır filizi ezilerek veya dövülerek tespih tanesi gibi küçük eşyaların yapımı için şekle sokulur.

  2. MÖ 2600 – 2400 / Dövülmüş bakır levha kullanımı

    Erken bakır eritme yöntemleri hala sıcak bakırı döverek daha karmaşık biçimlere gelmelerini sağlayacak derecede incelikteydi.

  3. MÖ 1500 – 1200 / Bronz dökümün gelişmesi

    Bronz kapların dökümü ve içlerinden çekiçle vurma gibi yollarla süslenmesinde yeni teknikler geliştirilir.

  4. MÖ 1500 – 30 / Altını saflaştırma

    Eski Mısırlılar MÖ 1500 sıralarında altını gümüşten ayırmayı öğrenir ve süsleme amaçlarıyla daha yaygın olarak kullanmaya başlar.

  5. MÖ 900 – MS 100 / Demir kullanımı

    Demir işlemesi Batı Anadolu'dan yayılarak MÖ 900 civarında Yunanistan'a ve MÖ 400 civarında Batı Afrika'ya erişir ve daha sağlam alet ve eşyalarını yapımını mümkün kılar.

  6. MÖ 540 – 500 / Para olarak metal

    Metal sikkeler (altın ve gümüş karışımı) ilk olarak Lidya'da (bugünkü Türkiye) MÖ 640 civarında kullanılır. Eski Yunanlar bu düşünceyi benimser ve Akdeniz'e yayar.

  7. 100 – 700 / Anglo – sakson metal işletmeciliği

    Anglo – saksonlar metal işletmeciliğini çoğu zaman süsleme için hayvan biçimlerini kullanarak ileri bir düzeye getirirler.

  8. 700 -800 / Kılıç yapımı

    Avrupa'da kılıç yapımcıları karbon eklenmiş demirin katmanlarını karbon eklenmiş veya ince demir şeritlerini dövdükten sonra kaynatarak daha sağlam kılıçlar üretirler.

  9. 800-1300-1450 / Değerli metallerden Hristiyan eşyaları

    Orta çağ Hristiyanları altın ve diğer değerli madenlerden, bazen değerli taş kakma yoluyla haç ve kutsal emanet kutusu gibi mukaddes eşyalar yapar.

  10. 15. yüzyıl / Döküm metallerden yapılan silahlar

    Döküm demiri geliştirilir. Sağlam olduğundan ve silindir gibi biçimlere getirilebildiğinden topçulukta derhal kullanım alanı bulur.

  11. 1810 / Kalay kutu

    İngiliz mucit Peter Durand yiyecek saklamak için kalay kutu patentini alır. Patenti demirden yapılmış ve demirin paslanmasını önlemek için içi kalay kaplanmış bir kutudur.

  12. 1856 / Bessemer konvertörü

    İngiliz Henry Bessemer yüksek kaliteli çeliğin yapımına imkan sağlayan konvertörü keşfeder.

  13. 1910 / Alüminyum folyo

    İlk alüminyum folyo üretilir. 1886'da eritilmiş cevherden elektrik akımı geçirilerek bulunan metalin kitlesel üretimi yöntemin 1886'da bulunmasından sonra yapımı mümkün hale gelmiştir.

  14. 1950'ler / Titanyum hava aracı

    Yüksek ağırlık-güç oranından ötürü titanyum geniş ölçüde askeri hava araçlarında kullanılmaya başlar. Ticareti hava araçlarında da artık yaygın kullanılmaktadır.

Metal işlemeciliğinin hikayesi ve tarihsel gelişimiyle tüm detaylar yazımız burada son buldu. Benzer içerikler için: https://2ladd.com/k/bilim-teknoloji/

Yazar Burcu Kara

Genellikle modern tarih, yakın tarih ve popüler bilim üstüne içerikler üretiyor. Özel ilgi alanları arasında Kuzey Afrika ve Güney Amerika'nın sömürge tarihi ve Avrupa'daki eski monarşiler yer alıyor.