Kategoriler
Bilim & İnsan

Bulut çeşitleri ve özellikleri

Dünya Meteoroloji Örgütü'nün Uluslararası Bulut Atlası'na göre gezegenimizde 100'den fazla bulut çeşidi var. Bununla birlikte birçok bulut çeşidi gökyüzündeki genel şekline ve yüksekliğine bağlı olarak on temel tür altında gruplanıyor. İşte bu bulut çeşitleri.

Bulut çeşitleri ve özellikleri

  • 2000 m altında bulunan alçak bulutlar: Kümülüs, stratüs, stratokümülüs
  • 2000–6000 m arasında oluşan orta seviye bulutlar: Altokümülüs, nimbostratüs, altostratüs
  • 6000 m'nin üzerinde oluşan yüksek bulutlar: Sirüs, sirrokümülüs, sirrostratüs
  • Alçak, orta ve üst atmosfer arasında yükselen kümülonimbus

Bulutları izlemekten hoşlanıyor ya da sadece tepenizdeki bir bulutun ne olduğunu merak ediyorsanız, bulutların nasıl ayırt edildiğini ve her birinin hava koşulunu nasıl değiştirdiğini öğrenmek için okumaya devam edin.

Kümülüs

bulut çeşidi Kümülüs mavi gökyüzünde süzülüyor

Kümülüs bulutları, erken yaşta çizmeyi öğrendiğimiz ve tüm bulutların genel sembolü olarak kullanılan türdür. Tepeleri yuvarlak ve kabarık olur; güneş vurduğunda ise parlak beyaz görünürler, altları düz ve nispeten karanlıktır.

Kümülüs bulutları, güneşin doğrudan zemine vurduğu açık, güneşli günlerde oluşuyor. "Açık hava" anlamına gelen kümülüs ismini aldıkları yer burası. Sabahın geç saatlerinde ortaya çıkıyor, büyüyor ve akşama doğru kayboluyorlar.

İLGİLİ:  Spitzer ile Kral takımyıldızındaki bulutsulara ve yıldızlara göz atın

Stratüs

bulut çeşidi stratüs gökyüzünü kaplıyor

Stratus bulutları düz, şekilsiz ve tekdüze yapılı grimsi bir bulut tabakası olarak gökyüzünde alçakta yer alır. Ufku kucaklayan sise benzetilebilirler.

Stratus bulutları kasvetli, basık günlerde görülüyor ve beraberinde hafif sis veya çiseleyen yağmur getiriyorlar. Başlıca türler arasında.

Stratokümülüs

Stratokümülüs, kapalı gökyüzü ve çöl kaktüsleri

Hayali bir bıçak alıp kümülüs bulutlarını gökyüzüne serpiştirseniz ortaya stratokümülüs çıkar. Stratüs ile aralarındaki fark pürüzsüz ve yekpare değil aralıklı görünmeleri oluyor. Bu bulut çeşidinde mavi gökyüzü görünürdür. Bulutlar nispeten alçakta yer alır, kabarık ve grimsi beyaz renkli olurlar. Alttan bakıldığında stratokümülüs koyu ve petekli bir görünüme sahip.

Stratokümülüs'ü çoğunlukla bulutlu günlerde görebilirsiniz. Atmosferde zayıf konveksiyon olduğunda oluşuyorlar.

Altokümülüs

bulut çeşidi Altokümülüs parçalı gökyüzünde

Altokümülüs bulutları orta atmosferdeki en yaygın bulut çeşididir. Beyaz veya gri renklerde, küçük parçalar halinde gökyüzünü geniş çapta kaplıyorlar. Yuvarlak yapılılar ve birbirlerine paralel hizalanırlar. Koyun yününe ya da uskumru balığının pullarına benzetilebilirler. Bu yüzden "koyun sırtı" ve "uskumrulu gökyüzü" gibi takma isimleri var.

Altokümülüs ile stratokümülüs'ü ayırt etmek

Altokümülüs ve stratokümülüs sıklıkla karıştırılır. Altokümülüs gökyüzünde daha yüksekte bulunuyor. İkinci farksa bulut parçalarında gizli. Elinizi gökyüzüne bulut yönünde yerleştirin; eğer bulut parçaları başparmağınızın büyüklüğündeyse altokümülüs'tür (Yumruk boyutuna yakınsa stratokümülüs'tür).

Altokümülüs genellikle ılık ve nemli sabahlarda, özellikle yaz aylarında görülüyor. Günün ilerleyen saatlerinde başlayan gök gürültülü fırtınalara işaret edebilirler. Bunları soğuk hava kütlelerinin önünde görebiliyorsunuz, bu durumda daha soğuk havaların başlangıcına işaret ederler.

İLGİLİ:  Bulutların ağırlığı var mı?

Nimbostratüs

bulut çeşidi Nimbostratüs havayı kapatmış ve güneş kesmiş

Nimbostratüs bulutları gökyüzünü koyu gri bir tabaka halinde kaplarlar. Atmosferin alçak ve orta katmanlarında oluşabiliyorlar ve güneş ışığını engelleyecek kadar kalın yapıdalar.

Nimbostratüs mükemmel bir yağmur bulutu. Geniş bir alanda uzun süreli yağmur ya da kar yağmaya başladığında (veya tahmin edildiğinde) bu bulut çeşidini görürsünüz.

Altostratüs

Altostratüs güneşi hafifçe gösteriyor

Altostratüs, gökyüzünü orta seviyelerde kısmen veya tamamen kaplayan gri ya da mavimsi gri renkli bulut çeşidi olarak biliniyor. Gökyüzünü tamamen kaplasalar bile genellikle güneşi loş ışığıyla görebilirsiniz, ancak ışığı yerde gölge oluşturacak kadar geçirmez.

Altostratüs sıcak hava kütlesinin önünde oluşma eğilimindeler. Soğuk hava kütlesi varsa kümülüs ile birlikte ortaya çıkabilirler.

Sirüs

ince Sirüs bulutları mavi gökyüzünde

Latince'de kıvrımlı saç anlamına gelen sirüs, gökyüzünde uzanan ince, beyaz renkli iplikler olarak tanımlanabilir. Sirüs bulutları, 6.000 m'nin (düşük sıcaklıkların ve düşük su buharının olduğu bir yükseklik) üzerinde göründüğü için, su damlacıkları yerine küçük buz kristallerinden oluşuyorlar.

Sirüs tipik olarak açık havalarda oluşuyor. Ayrıca sıcak hava kütleleri ve nor'easter tropikal siklonları gibi büyük ölçekli fırtınaların önünde görülebiliyorlar. Bu yüzden bu bulut çeşidini görmek fırtınaların işaretçisidir.

Sirrokümülüs

Sirrokümülüs bulutu dağ tepesinde

Sirrokümülüs bulutları yüksek irtifalarda bulunuyor ve genel olarak buz kristallerinden oluşuyor. Bu küçük, beyaz renkli bulut çeşidi "bulutsular" olarak adlandırılıyor. Sirrokümülüs'ün bulut parçaları altokümülüs ve stratokümülüsünkinden çok daha küçüktür ve genellikle tahıla benzer.

İLGİLİ:  Apple Arcade ve Google Stadia farkı nedir?

Sirrokümülüs bulut çeşidi hem nadir hem de nispeten kısa ömürlüler. En çok kış aylarında ortaya çıkıyorlar veya havanın açık ancak soğuk olduğu zamanlarda görülüyorlar.

Sirrostratüs

Sirrostratüs güneş halkası oluşturmuş

Sirrostratüs, neredeyse tüm gökyüzünü örten şeffaf, beyazımsı bulut çeşitleridir. Sirrostratüs'ü tespit etmek için kullanılan en yaygın yöntem güneşin veya ayın etrafındaki "hale" benzeri ışığa bakmaktır. Bu halka buluttaki buz kristallerine yansıyan ışıkla oluşuyor ve güneşin her iki tarafında değil sadece tek bir tarafında oluşmasıyla parheli'den ayrılıyor.

Sirrostratüs, üst atmosferde büyük miktarda nem bulunduğunu gösterir. Ayrıca genellikle yaklaşan sıcak hava kütlesiyle ilişkilendirilir.

Kümülonimbus

Kümülonimbus bulutu heybetiyle gökyüzünü kaplıyor

Kümülonimbus bulutları, alçak, orta ve yüksek seviyelerinde görülen birkaç bulut çeşidinden biri. Kümülüs bulutlarından doğuyorlar ve karnabahar gibi görünen üst kısımları ile onlardan ayrılmaktalar. Kümülonimbus'un tepesi genellikle daima örs veya tüy şeklinde olur. Altı genellikle puslu ve karanlıktır.

Bulut çeşitleri arasında kümülonimbus, fırtına bulutları olarak biliniyor, bu yüzden bu bulut çeşidini görürseniz şiddetli havanın başlamak üzere olduğundan emin olabilirsiniz (kısa ancak yoğun yağışlar, dolular ve hatta kasırgalar getirirler).

Yazar Berkay Alpkunt

Coğrafya ve astronomi üzerine geniş kapsamlı içerikler hazırlıyor. Diğer ilgi alanları canlı hayatı, bilim tarihi ve ülkeler olarak sıralanır. Aynı zamanda bağımsız video oyunlarıyla ilgilidir.