Dünya'ya en yakın yıldızlar: Bize olan uzaklıkları ve özellikleri

En yakın yıldızlardan Ross 248 ikinci güneşimiz olmaya aday

Ufukta Proxima Centauri

Güneş ve etrafındaki gezegenler Samanyolu'nun nispeten en izole bölgelerinden birinde bulunuyor. Yalnızca üç yıldız buraya beş ışık yılından daha yakın. Eğer "yakın" tanımını genişletirsek, Güneş'e yakın olan birkaç yıldız daha var. Güneş Sistemi Samanyolu Galaksisi'nin kenar mahallelerinde yer alıyor olabilir ancak hala tam anlamıyla yalnız değiliz. Öyleyse Dünya'ya en yakın yıldızlar neler öğrenelim.

Dünya'ya en yakın yıldızlar arasında Güneş

Dünya'ya en yakın yıldızlar arasında güneş

Dünya'ya en yakın yıldızlar arasında Güneş'ten söz etmeden geçmek doğru olmaz. Güneş Sistemi'nin merkezi yıldızı Güneş, gökbilimciler tarafından sarı cüce yıldız olarak biliniyor ve yaklaşık beş milyar yıl ile ömrünün yarısında. Gündüz Dünya'yı aydınlatır ve gece Ay'ın parlamasından sorumludur. Güneş olmasaydı burada, Dünya'da yaşam olmazdı. 149 milyon kilometre uzaklığı ile Dünya'ya en yakın yıldız, yani sadece 8.5 ışık dakika uzaklıkta.

Alfa Centauri

Dünya'ya en yakın yıldızlar alfa centauri ikinci sırada
Alfa, Beta ve Proxima Centauri'nin gökyüzündeki fotoğrafı

Gök mahallemize en yakın ikinci yıldız Alfa Centauri sistemidir. Işıklarının bize ulaşması dört yıldan fazla sürse bile Güneş'ten sonra Dünya'ya en yakın yıldız grubu bu. Üç yıldız birlikte oldukça karmaşık bir yörüngede dans ediyorlar. Sistemin birincil yıldızları olan Alfa Centauri A ve Alfa Centauri B Dünya'dan yaklaşık 4.37 ışık yılı uzaklıkta. Üçüncü yıldız Proxima Centauri ise (bazen Alfa Centauri C denir) kütleçekimsel olarak bu iki yıldıza bağlı ve buna rağmen 4.24 ışık yılı uzaklıkta olmasıyla Dünya'ya onlardan daha yakın (1 ışık yılı 9.46 trilyon kilometre).

Proxima'nın kayalık bir gezegeni olabileceği yönünde işaretler var. Bununla birlikte yaklaşık 60.000 km/s hızla yol alan Deep Space 1 gibi bir uzay aracının Proxima Centauri'ye ulaşması 81.000 yıl sürerdi.

Barnard Yıldızı

Dünya'ya en yakın yıldızlar barnard yıldızı üçüncü sırada
Barnard Yıldızı'nın gece gökyüzündeki görüntüsü

Dünya'ya en yakın bir sonraki yıldız yaklaşık 5.96 ışık yılı uzaklıkta ve kendisi soluk bir kırmızı cüce. Amerikan astronom E.E. Barnard'dan anısına "Barnard'ın Yıldızı" adı verildi. Bir zamanlar etrafında gezegenler olabileceği umuluyordu ve gökbilimciler gezegenleri tespit etmek için birçok girişimde bulundu. Ne yazık ki yok gibi görünüyor. Gökbilimciler elbette aramaya devam edecek. Barnard Yıldızı Ophiuchus (yılancı) takımyıldızı yönünde yer alıyor.

Dünya'ya en yakın yıldızlar arasında Wolf 359

Dünya'ya en yakın yıldızlar arasında wolf 359 dördüncü sırada

Dünya'ya en yakın yıldızlar arasında olmasıyla bilinen Wolf 359 aynı zamanda Uzay Yolu: Yeni Nesil isimli TV dizisindeki robot-insan Borg ırkının galaksinin kontrolü için Federasyon ile savaştığı destansı gezegendir. Star Trek hayranlarının çoğu Wolf 359'un ne olduğunu ve hikayedeki önemini bilir.

Wolf 359 Dünya'dan sadece 7.78 ışık yılı uzaklıkta ve fazlasıyla loş bir ışığa sahip. Dolayısıyla sadece teleskop ile gözlemlenebilir ve çıplak gözle görülemez. Soluk kırmızı cüce yıldız Wolf 35 Aslan (Leo) takımyıldızı yönünde bulunuyor.

Lalande 21185

Dünya'ya en yakın yıldızlar lalande 21185
Lalande kırmızı cüce yıldızı

Büyük Ayı takımyıldızında bulunan Lalande 21185 bu listedeki yıldızların çoğu gibi çıplak gözle görülemeyecek kadar loş, soluk bir kırmızı cüce. Yine de bu durum astronomları kendisini incelemekten alıkoymaz. Zira etrafında dönen gezegenler olabilir. Lalande'nin gezegen sistemini anlamak, yaşlı yıldızların etrafındaki bu dünyaların nasıl oluştuğu ve dönüştüğü hakkında daha fazla ipucu verecek. Bu yıldız 19. yüzyıl Fransız gökbilimcisi Joseph Jérôme Lefrançois de Lalande onuruna isimlendirildi.

8.29 ışık yılı uzaklıkta olduğundan insanların yakın zaman içinde Lalande 21185'e seyahat etmesi muhtemel değil. Gökbilimciler yine de olası gezegenlerini ve yaşanabilirliklerini kontrol etmeye devam edecek.

en yakın yıldızlar arasında sirius
Gece gökyüzünde görülen Sirius

Neredeyse herkes Sirius'u bilir. Gece gökyüzündeki en parlak yıldız ve tarihimizde zaman zaman Mısırlılar tarafından ekimin habercisi ve diğer medeniyetler tarafından mevsim değişiminin işareti olarak kullanıldı.

Sirius aslında Sirius A ve Sirius B'yi içeren bir ikili yıldız sistemidir ve Canis Major takımyıldızında Dünya'dan 8.58 ışık yılı uzaklıkta bulunur. Yine de bize en yakın yıldızlar arasında. Daha yaygın adı Köpek Yıldızı'dır. Sirius B bir beyaz cüce ve Güneş "öldüğünde" geride bırakacağı cismin ta kendisi.

Dünya'ya en yakın yıldızlar arasında Luyten 726-8

Luyten 726-8
İkili Luyten yıldız sistemi

Cetus (Balina) takımyıldızında bulunan bu ikili yıldız sistemi Dünya'dan 8.73 ışık yılı uzaklıkta bulunuyor. Gliese 65 olarak da bilinir ve ikili yıldız sistemidir. Sistemin üyelerinden biri parıltılı yıldız türünde yani parlaklığı aniden büyük oranda değişiyor. Yıldızın adı yörüngesini bulmaya yardımcı olan Willem Jacob Luyten'den geldi.

Ross 154

Dünya'ya Ross 154
en yakKırmızı cüce Ross 154

Dünya'dan 9.68 ışık yılı uzaklıkta olan bu kırmızı cüce gökbilimciler tarafından aktif parıltılı yıldızı olarak tanımlanmakta. Yüzey parlaklığı birkaç dakika boyunca milyar katına çıkar, ardından kısa süreliğine hızlıca kararır.

Yay (Sagittarius) takımyıldızında bulunan Ross 154 aslında Barnard Yıldızı'nın yakın bir komşusu. Amerikalı gökbilimci Frank Elmore Ross tarafından "değişken yıldız" (parlaklığı zamanla değişen) arayışının bir parçası olarak ilk kez 1925 yılında keşfedildi.

Ross 248

en yakın yıldızlar arasında Ross 248
Andromeda Galaksisi

Ross 248 Andromeda takımyıldızında bulunuyor ve Dünya'dan yaklaşık 10.3 ışık yılı uzaklıkta. Yine Frank Elmore Ross tarafından keşfedildi. Yıldız uzayda o kadar hızlı yol alıyorki yaklaşık 36.000 yıl içinde Dünya'ya en yakın yıldız artık Güneş değil Ross 248 olacak ve bu yaklaşık 9.000 yıl değişmeyecek. O zamanı görmek ilginç olurdu.

Ross 248 soluk bir kırmızı cüce olduğundan bilim adamları dönüşümü ve nihai ölümüyle fazlasıyla ilgileniyor. Voyager 2 uydusu yaklaşık 40.000 yıl içinde yıldızın 1.7 ışık yılı yakınından geçiş yapacak. Bununla birlikte sonda o zamana kadar büyük olasılıkla işe yaramaz hale gelmiş olacak.

Dünya'ya en yakın yıldızlar arasında Epsilon Eridani

en yakın yıldızlar arasında Epsilon Eridani
Epsilon Eridani'nin sanatçı çizimi

Eridanus (Irmak) takımyıldızında bulunan bu yıldız, Dünya'dan 10.52 ışık yılı uzaklıkta ve etrafında gezegenler olan Dünya'ya en yakın yıldız. Aynı zamanda çıplak gözle görülebilen en yakın üçüncü yıldız.

Epsilon'un etrafında bir toz diski var ve Güneş Sistemi gibi kendi gezegen sistemine sahip gibi görünüyor. Etrafındaki gezegenlerden bazılarında yaşanabilir bölge olabileceğinden şüpheleniliyor. Bu bölgeler sıvı suyun gezegen yüzeyinden serbestçe akmaya uygun olduğu yerlerdir.

Wolf 359 gibi bu yıldız da bilim kurguya konu oldu. Uzay Yolu'nda Spock'ın gezegeni Vulcan'ın bu sistemde bulunduğu söylendi. Aynı zamanda "Babylon 5" ve "The Big Bang Theory" dizileri dahil olmak üzere çeşitli filmlerde ve TV şovlarında işlendi.