Singapur: Tarihi, ekonomisi, insanları, dini, dili ve yönetimi

Bir Türkiye ilçesi büyüklüğündeki ülke en zengin uluslar arasında

Güneydoğu Asya'nın kalbinde bulunan hareketli bir şehir devleti olan Singapur, gelişen ekonomisi ve katı yasal düzenlemeleri ve sert yönetimi ile ünlü. Hint Okyanusu ticaretinde önemli bir nokta olan Singapur, bugün dünyanın en işlek limanlarından birine ve de gelişen finans ve hizmet sektörlerine sahip. Peki Türkiye'nin bir ilçesi büyüklüğündeki bu küçük ulus nasıl dünyanın en zengin ülkelerinden biri haline geldi? Singapur'u özel yapan nedir?

Temel bilgileri

  • Nüfus: 5.800.000 (2020)
  • Başkent: Singapur
  • Ortalama yaşam süresi: 84,7 yıl
  • Resmi dil: İngilizce, Malayca, Mandarin, Tamilce
  • Para birimi: Singapur Doları (SGD)
  • Yönetim biçimi: Temsili parlamenter demokrasi
  • İklimi: Tropikal
  • Yüzölçümü: 720 km²
  • En yüksek noktası: Bukit Timah (163 metre)
  • En alçak noktası: Johor Boğazı (0 metre)
Singapur bayrağında kırmızı evrensel kardeşliği ve insanın eşitliğini, beyaz saflık ve erdemi, hilal yeni ulusu, beş yıldız ise demokrasi, barış, ilerleme, adalet ve eşitliği simgeliyor.
Singapur bayrağında kırmızı evrensel kardeşliği ve insanın eşitliğini, beyaz saflık ve erdemi, hilal yeni ulusu, beş yıldız ise demokrasi, barış, ilerleme, adalet ve eşitliği simgeliyor.

Hükümeti

Anayasaya göre Singapur Cumhuriyeti parlamenter sistemle yönetilen temsili bir demokrasidir. Ancak uygulamada, siyasete 1959'dan beri tek bir parti hakim; Halk Hareketi Partisi (PAP).

Başbakan, parlamentodaki çoğunluk partisinin lideri ve aynı zamanda hükümetin yürütme organını da kontrol ediyor. Cumhurbaşkanı, üst düzey hakimlerin atamasını veto edebilmesine rağmen, devlet başkanı olarak çoğunlukla törensel bir rol oynamakta. Şu anda Başbakan Lee Hsien Loong ve Cumhurbaşkanı ise Halime Yakub. Cumhurbaşkanı altı yıl görev yaparken, millet meclisi üyeleri beş yıl görev yapar.

Tek meclisli parlamento 87 sandalyeye sahip ve çoğunluk on yıllardır PAP üyelerinde. İlginç bir şekilde, girdikleri seçimleri kazanmaya en çok yaklaşan muhalefetten dokuz adayın da meclis üyesi sandalyesi var.

Singapur, bir Yüksek Mahkeme, Yargıtay ve çeşitli Ticaret Mahkemelerinden oluşan nispeten basit bir yargı sistemine sahip. Hakimler, Başbakanın tavsiyesi üzerine Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

Nüfusu

singapur şehir içi
Ülke yüksek işçi nüfusuna sahip

Şehir devleti Singapur yaklaşık 5.800.000 kişilik bir nüfusa sahip ve kilometrekare başına 7.000 kişi ile fazlasıyla yüksek insan yoğunluğu sunuyor. Çin'in özel yönetim bölgeleri Makao ve Monako'dan sonra dünyanın en kalabalık üçüncü ülkesi.

Singapur'un nüfusu oldukça çeşitlidir ve sakinlerinin çoğu yabancı doğumludur. Nüfusun sadece %63'ü aslında Singapur vatandaşıyken, %37'si konuk işçiler veya daimi ikamet edenlerden oluşuyor.

Etnik olarak incelendiğinde Singapur insanlarının %74'ü Çinli, %13,4'ü Malay, %9,2'si Hint ve yaklaşık %3'ü karma etnik kökenlidir ve diğer gruplara aittir. Nüfus sayımı rakamları gerçeği yansıtmıyor çünkü hükümet uzun bir süredir vatandaşların nüfus sayımı formlarında tek bir ırk seçmesine izin veriyor.

 dünya haritası
Singapur dünya haritası

Dilleri

İngilizce Singapur'da en yaygın kullanılan dil olmasına rağmen, ülkenin dört resmi dili var: Çince, Malayca, İngilizce ve Tamilce. En yaygın ana dil, nüfusun yaklaşık %50'sinin konuştuğu Çince. Yaklaşık %32'sinin ilk dili İngilizce, %12'sinin Malayca ve %3'ünün Tamilce'dir.

Resmi dil çeşitliliği göz önüne alındığında Singapur'daki yazı dilinin de karmaşık olduğu söylenebilir. Yaygın olarak kullanılan yazı sistemleri arasında Latin alfabesi, Çince karakterler ve Hindistan'ın Güney Brahmi sisteminden türetilmiş Tamil alfabesi var.

Singapur'da din

Singapur'daki en büyük din, nüfusun yaklaşık %43'ünün takip ettiği Budizm'dir. Çoğunluğu ise Çin kökenli Mahayana Budistleri'nden oluşuyor. Ancak Theravada ve Vajrayana Budizm'inin de çok sayıda takipçisi var.

Singapurluların neredeyse %15'i Müslüman, %8.5'i Taocu, yaklaşık %5'i Katolik ve %4'ü Hindu'dur. Diğer Hristiyan mezheplerinin oranı toplamda %10'a yakınken, Singapur halkının yaklaşık %15'inin dini tercihi yok.

Coğrafyası

yağmur ormanlarına sahip
Singapur yağmur ormanları

Güneydoğu Asya'da bulunan Singapur, Malezya'nın güney ucunda ve Endonezya'nın ise kuzeyinde yer alıyor. Toplam 720 kilometre kare yüzölçümüne sahip 63 ayrı adadan oluşmakta. Ülke, Türkiye'nin bir ilçesi büyüklüğünde. En büyük adası genellikle Singapur Adası olarak adlandırılan Pulau Ujong'dur.

Singapur, Johor-Singapur Geçidi ve Tuas İkinci Bağlantısı köprüleri üzerinden Malezya'ya bağlanıyor. Şehir devleti çoğunlukla düz bir araziye sahip. En alçak noktası deniz seviyesindeyken, en yüksek noktası sadece 166 metre yükseklikteki Bukit Timah'tır.

İklimi

Singapur'un iklimi tropiktir, bu nedenle sıcaklıklar yıl boyunca çok fazla değişmez. Ortalama sıcaklıklar yaklaşık 23 ila 32°C arasında seyrediyor.

Hava genellikle sıcak ve nemli. Muson yağmurlu iki mevsim var: Haziran–Eylül ve Aralık–Mart. Bununla birlikte musonlar arası aylarda bile öğleden sonra sık sık yağmur yağar.

Singapur ekonomisi

Singapur, kişi başına düşen GSYİH'sı 64.000 ABD doları olan ve bu yönüyle dünyada dokuzuncu sırada yer alan Asya'nın en zengin "kaplan ekonomilerinden" biri. 2020 itibariyle işsizlik oranı %2,3 ile kıskanılacak düzeydedir ve işçilerinin %80'i hizmet ve %19,6'sı sanayide istihdam ediliyor. Ülke 2019'da 360 milyar dolar GSYİH üretti. Bu da Türkiye ekonomisinin yarısına denk.

Singapur elektronik, telekomünikasyon ekipmanı, ilaç, kimyasal madde ve rafine petrol ihraç ediyor. Bunun yanında gıda ve tüketim malları ithal etmekte ancak önemli miktarda ticaret fazlası var. Bu nedenle vatandaşlarına sık sık prim ödüyor.

singapur şehri üstten

Singapur tarihi

İnsanlar en erken 2. yüzyıl gibi bir zamanda bugün şimdi Singapur'u meydana getiren bu adalara yerleşti, ancak bölgenin erken tarihi hakkında çok az şey biliniyor. Yunan haritacı Batlamyus, Singapur'un bulunduğu yerdeki bir adayı tespit etti ve buranın önemli bir uluslararası ticaret limanı olduğunu belirtti. Çin kaynakları üçüncü yüzyılda Singapur adasının varlığına dikkat çektiler ancak ayrıntıları belirtilmedi.

Moğol İmparatorluğu 1320'de, Singapur Adası'nda olduğu düşünülen, Long Ya Men veya "Ejderhanın Dişi Boğazı" isimli yere elçiler gönderdi. Moğollar fil satın almak istedi. On yıl sonra Çinli kaşif Wang Dayuan bölgeye gelerek, Dan Ma Xi adında karma Çin ve Malay nüfusunun yaşadığı bir korsan kalesini tarif etti.

Singapur'un keşfedilişine gelince, on üçüncü yüzyılda, Sang Nila Utama veya Sri Tri Buana adındaki Srivijaya prensinin gemisi adada batar. Orada hayatında ilk kez bir aslan görür ve bunu "Aslan Şehir" adını verdiği yeni bir şehri bulması gerektiğinin işareti olarak yorumlar. Ancak adanın aslanlara değil kaplanlara ev sahipliği yaptığı düşünüldüğünde Singapur'un kurulması hikayesinin tam anlamıyla doğru olması muhtemel görünmüyor.

Sonraki üç yüz yıl boyunca Singapur, Java kökenli Majapahit İmparatorluğu ile Siyam'daki Ayutthaya Krallığı (şu anki Tayland) arasında el değiştirdi. 16. yüzyılda Singapur, Malay Yarımadası'nın güney ucuna dayanan Johor Sultanlığı için önemli bir ticaret deposu oldu. Bununla birlikte, 1613'te Portekizli korsanlar şehri baştan sona yaktı ve Singapur iki yüz yıl boyunca uluslararası dünyadan silinmesine neden oldu.

1819'da, Britanyalı Stamford Raffles, modern Singapur şehrini Güneydoğu Asya'da bir İngiliz ticaret merkezi olarak kurdu. 1826'da Boğazlar Yerleşimleri olarak tanındı ve daha sonra 1867'de Kraliyet Kolonisi olarak ilan edildi. Japon İmparatorluk Ordusu'nun 2. Dünya Savaşı'nda Güneye Genişleme planının bir parçası olarak adayı kanlı şekilde işgal ettiği 1942'ye kadar İngiltere Singapur'un kontrolünü elinde tuttu. Japon işgali 1945'e kadar sürdü.

2. Dünya Savaşı'ndan sonra Singapur'un bağımsızlığa giden yolu dolambaçlı oldu. İngilizler eski kraliyet kolonilerinin bağımsız devlet olarak işlev göremeyecek kadar küçük olduğunu düşünüyordu. Yine de 1945 ve 1962 arasında yeni özerklikler kazandı. 1955'ten 1962'ye kadar kendi hükümetine sahip oldu. 1962'de yapılan halk referandumundan sonra Singapur, Malezya Federasyonu'na katıldı. Ancak 1964'te Singapur'un etnik Çinli ve etnik Malay vatandaşları arasında ölümcül bir ırk ayaklanması başladı ve ada halkı 1965'te Malezya Federasyonu'ndan ayrılma yönünde oy kullandı.

1965'te Singapur Cumhuriyeti tamamen kendi kendini yöneten, özerk bir devlet oldu. 1969'da yeni ırk isyanları ve 1997'deki Doğu Asya mali krizi dahil olmak üzere çeşitli zorluklarla karşılaşmasına rağmen, genel olarak çok istikrarlı ve müreffeh küçük bir ulus olduğunu kanıtlamıştır.