Corona virüs aşısının bulunma süreci: Üretim, uygulanma ve yan etkiler

ABD’de geliştirilen mRNA-1273 aşısı insanlar üzerinde uygulanıyor

Corona virüsün ölümcül şekilde yayılmaya başlamasından bu yana geçen üç ay içinde Çin, ABD ve Avrupa ilk corona virüs aşısını üretmek için sıkı bir yarışa girdi. Büyük rakipler dahil pek çok işbirliği yapılıyor olsa da girişimler çoğu zaman milliyetçi yaklaşımların gölgesinde kalıyor. Zira aşıyı bulan ilk toplum, corona virüsten doğan ekonomik ve jeostratejik kriz ortamında önde olma avantajını yakalayacak. Hangi ülkenin bu bilimsel övgüye, patent hakkına ve nihayetinde aşının gelirlerine sahip olacağı şu anda bir acil ulusal güvenlik meselesi olmuş durumda. ABD, Çin ve Avrupa'da corona virüsün klinik denemeleri devam ediyor ve olası bir buluşta, hükümetler kendi halklarını ilk sırada tutacak gibi görünüyor.

Hangi ülkeler corona virüs aşısı geliştiriyor?

Çin'de 1.000 bilim adamı corona virüsü aşısı üzerinde çalışıyor ve konu halihazırda askeri boyutta yürütülüyor: Çinli araştırmacılar Askeri Tıp Bilimleri Akademisi'ne bağlı çalışmaktalar ve "ilk adım" olarak geliştirdikleri bir aşının gönüllüler üzerinde test edildiğini açıkladılar.

ABD Başkanı Donald Trump, ilaç yöneticileriyle yaptığı görüşmelerde corona virüsü aşısı ABD topraklarında üretilirse, ABD'nin aşının tedariğini bizzat kontrol etmek istediğini açıkça belirtti. Diğer taraftan Alman hükümet yetkilileri Trump'ın, Alman şirketi olan CureVac'ı aşının araştırılması ve üretimi için ABD'ye çekmeye çalıştığını düşünüyor. Şirket devralma iddiasını reddetti, ancak baş yatırımcı böyle bir yaklaşım olduğu yönünde açıklama yaptı.

Bu rapor üzerine Avrupa Komisyonu Alman firmasına 85 milyon dolar daha yatırım sağladı. Alman şirketi halihazırda Avrupa aşı konsorsiyumundan destek alıyor. Aynı gün Çinli bir şirket, corona virüsü aşısı yarışında başka bir Alman firması olan BioNTech'e hisse senedi ve diğer bedeller karşılığında 133.3 milyon dolar teklif etti.

Bir Rus laboratuvarı Covid-19 örneklerini test ederken.

Benzer yazılar:

  1. Corona virüs, grip ve soğuk algınlığı arasındaki farklar
  2. Corona virüs hakkında sıkça sorulan sorular ve yanlış bilinen gerçekler
  3. Corona virüs sebze, meyve ve diğer gıdalardan bulaşabilir mı?
  4. Kaç kişi Corona virüsten ölecek? Yaşa ve hastalığa bağlı ölüm oranları
  5. AliExpress gibi Çin'den gelen kargolardan Corona virüsü bulaşabilir mi?
  6. Tarihin en ölümcül ve en yüksek ölüm oranına sahip virüs salgınları
  7. İspanyol gribi nedir? Tarihin en büyük virüs salgınının gerçekleri

Corona virüs aşısında yabancı ülkeye muhtaç olunmak istenmiyor

Uluslar tıpkı kendi drone'larını, kendi gizli savaş uçaklarını ve kendi siber silahlarını üretmekte ısrar ettikleri gibi, böyle bir krizde ihtiyaç duyulan ilaçlara erişim için yabancı güçlere muhtaç olunmak istenmiyor. Uzmanlar bu jeopolitik rekabeti sağlıklı bulmakta; elbette keşfedilen aşı tüm dünyayla paylaşıldığı sürece. 2009'da ilk tek dozluk domuz gribi aşısını geliştiren firmalardan Avustralyalı bir şirket, aşıyı diğer ülkelere vermeden önce bir süre kendi halkının ihtiyacını karşılamak için beklemişti.

Hem Amerikalı yetkililer hem de büyük ilaç şirketleri corona virüs aşısının bulunmasının en az 12 ila 18 ay süreceğini belirtiyor. Aşı bulunduktan sonra belki de milyarlarca insana uygulanacak. Bunun üretiminin nasıl karşılanacağı ve kim tarafından satılacağı henüz belli değil.

Birçok Avrupa hükümeti ve kar amacı gütmeyen gruplar ABD veya Çin'in corona virüs aşısında tekel yaratmaması için önlemler almaya çalışıyor. Avrupa Komisyonu son iki ay içinde Alman biyofarmasötik şirketi CureVac dahil olmak üzere corona virüs aşısı geliştirmeye çalışan en umut verici sekiz firmaya araştırmalarında finansman sağladı. Amaç bu şirketleri ABD'ye kaptırmamak. Avrupa Komisyonu, diğer ülkelerin bu şirketleri satın almaya çalışmasının aşı araştırmasında öncü olduklarını gösterdiğini belirtiyor.

En az 20 aşı geliştirilme aşamasında

Çoğu corona aşısı şu anda hayvanlar üzerinde test ediliyor ve bir tanesinde insan testlerine geçildi.
Çoğu corona aşısı şu anda hayvanlar üzerinde test ediliyor ve bir tanesinde insan testlerine geçildi.

20 potansiyel corona virüs aşısı geliştiriliyor. Aşılardan birinde insan test aşamasına geçildi. Dört gönüllü, aşıyı Washington'daki Kaiser Permanente araştırma merkezinde aldı. Kızamık gibi çoğu aşıda kişiye hastalık yapan patojenin zayıflatılmış ya da öldürülmüş bir miktarı verilir ve bağışıklık sisteminin patojene karşı savaşması sağlanır. ABD'de geliştirilen mRNA-1273 aşısı Covid-19'a neden olmuyor; bunun yerine, hastalığa neden olan virüsten kopyalanan zararsız bir genetik kodu içeriyor. Aşının işe yarayıp yaramadığını anlamak aylar alacak.

Moderna şirketinin mRNA-1273 aşısı dışında, Regeneron biyoteknoloji firmasının REGN3048-3051 aşısı ve Inovio firmasının INO-4800 aşısı bilinen diğer corona aşıları arasında.

REGN3048-3051 aşısında araştırmacılar farelerin insan bağışıklık sistemine sahip olmasını sağlıyor; virüsün bir kısmını enjekte ediyor ve üretilen antikorları inceliyor. Aşı hem insanlardan hem de farelerden alınan iki antikorla yapılacak ve corona'nın hücreye tutunmasını sağlayan sivri uçlu protein hedef alınacak.

INO-4800 aşısı, mRNA-1273'e benzer bir yöntemle üretiliyor; virüsün dizilimi modelleniyor. Çin'in, virüsün dizilimini online olarak paylaşmasından 3 saat sonra INO-4800 üretildi. Inovio, optimize edilmiş DNA plazmidleri kullanıyor. Plazmidler hücrelere gönderiliyor ve bağışıklık sisteminin corona'ya verdiği tepki güçlendiriliyor. Inovio daha önce aynı yöntemle bir başka corona virüsü olan MERS için aşı geliştirmişti. Testler Nisan'da başlayacak ve 30 sağlıklı insan üzerinde yapılacak.

Corona aşısının yan etkileri olacak mı?

Aşılar bağışıklık sistemini harekete geçiren ilaçlar olduğundan, potansiyel bir corona virüs aşısının yaşlı insanları tedavi etme ihtimali görece düşük görünüyor. Bunun ana nedeni zayıflayan bağışıklığın aşıya istendiği gibi tepki vermemesi.

Ağrı kesiciler dahil tüm ilaçların yan etkileri olduğundan, corona aşısının ne tür bir yan etkisinin olacağı henüz belli değil. Ancak aşı bulunursa önce Covid-19 hastaları ile çalışan sağlık çalışanlarına vurulacak. Hastalık en çok yaşlıları öldürüyor. Yaşlılar üzerinde işe yaradığı anlaşılırsa ikinci öncelik onlar olacak.

Corona virüsü aşısı nasıl yapılıyor?

Corona aşısı gibi aşılar hastalık yapan virüsü ya da bakteriyi (veya onların küçük parçalarını) bağışıklık sistemine gösterir. Vücudun savunma sistemi istilacıları tanır ve onlarla nasıl mücadele edeceğini öğrenir. Vücut gerçek virüse maruz kaldığında ise halihazırda virüsü nasıl alt edeceğini öğrenmiş olur.

Araştırmacılar Sars-CoV-2'nin genetik kodunu çözdüğünden ve artık bu virüsü yapacak bilgiye dahi sahip olduğundan, corona virüsü aşısının geliştirilmesinde "tak – çalıştır" denilen yeni bir tekniği kullanıyorlar. Araştırmacılar corona virüsünün (Sars-CoV-2) genetik kodundan küçük bölümler alarak bunları tamamen zararsız başka bir virüse yerleştiriyor.

Diğer gruplar ise DNA veya RNA gibi genetik kodları alarak hastanın vücuduna enjekte ediyor.