Kategoriler
Kronoloji

Dünya tarihi /1945/ Hitler'in intiharı, Iwo Jima Muharebesi, Japonya'ya atom saldırısı

Abone Ol 

Josef Stalin, Franklin Roosevelt ve Winston Churchill Kırım'ın Yalta şehrinde bir konferansta son defa bir araya geldiler. Stalin Polonya'da serbest seçimler düzenlenmesini kabul etti, ancak bu, tutmayı düşünmediği bir vaatti. Batılı liderler Almanya'yı doğudan işgal eden Sovyet birliklerine yardım etmek için Dresden dahil Alman demiryolu merkezlerinin daha fazla bombalanmasında mutabık kaldılar. Britanya Hava Kuvvetleri uçakları 13-14 Şubat gecesi Dresden'e düzenlediği saldırıda yangın çıkartan patlayıcı ve yakıcı bombalar atarak yangın fırtınasına yol açıp kentin tarihi merkezini yok etti ve 25.000 kişinin ölümüne neden oldu.

Müttefik kuvvetlerinin girdiği bölgelerdeki ölüm kamplarının açığa çıkardığı Nazi suçları nedeniyle Almanlarına başına gelenlere çok büyük bir acıma duyulmadı. Auschwitz dahil ana yok etme merkezleri Sovyet Kızıl Ordusu tarafından kurtarıldı. Batılı Müttefikler Nazi barbarlığının en açık deneyimini Saksonya'da bir toplama kampı olan Belsen'e girdiklerinde yaşadılar. Nisan ortasında kamp kurtardıklarında İngiliz birlikleri açlıktan ölmek üzere olan binlerce savaş esiriyle toplu mezarlarda veya ortada bırakılmış cesetleri buldu. Belsen'de çekilen video haberleri kamuoyunun büyük kısmını Almanya'ya karşı savaşın adil olduğuna ikna etti.

Iwo Jima Muharebesi, Tokyo Bombardımanı

Japonya'yla savaşın insanı maliyeti yükselmeye devam etti. ABD deniz piyadeleri, Pasifik'te 18.000 kişilik bir Japon garnizonu tarafından ölümüne savunulan volkanik bir kayalık olan Iwo Jima adasını Şubat-Mart aylarında ele geçirmeleri sırasında 26.000 kayıp verdi.

Çok daha geniş bir ada olan Okinawa'ya Nisan ayında başlatılan saldırı ortalığı kan gölüne çevirdi. Japon askerleri her zamanki gibi ölene kadar savaştı ve de onlarla birlikte adadaki sivillerin on binlercesi, birçoğu intihar ederek öldü. Kıyı açıklarındaki Müttefik donanması kitlesel kamikaze saldırılarında zarar gördü (bkz. 1944).

Bu esnada Amerikan B-29 bombardıman uçakları Japon şehirlerinin sistematik olarak yok edilmesine başladı. Tokyo'yu yakmak için 9-10 Mart tarihlerinde Tokyo'ya düzenlenen bir akın en az 80.000 kişinin ölümüne yol açtı.

İLGİLİ:  Josef Stalin | Hayatı, diktatörlüğü ve terör rejimi dönemi

Başkan Roosevelt Almanya ve Japonya'nın yenilgisini görecek kadar yaşamadı. 12 Nisandaki ölüm haberi Amerikan halkında şok yarattı. Üç aydan daha az bir süredir görevde bulunan tecrübesiz Başkan yardımcısı Harry S. Truman Beyaz Saraya geçerek büyük sorumluluklar altına girdi.

Hitler'in intiharı, Mussolini'nin infazı, Churchill'in düşüşü

Müttefikler Berlin'i ele geçirme onuruna ve beraberinde gelecek ağır kayıplara Sovyetler Birliğinin sahip olması konusunda anlaşmışlardı. Hitler Almanya'nın savunmasının büyük kısmı 18 yaşından küçüklere ve yaşlılara kalmasına rağmen sonuna kadar savaşmakta kararlıydı. Amerikan ve Sovyet birlikleri batıdan ve doğudan ilerleyerek Elbe Nehrinde dostça buluşurken, Kızıl Ordu Berlin'i almak için sokak sokak çarpışmaktaydı.

Sovyet askerleri 30 Nisanda sığınağına yaklaştıklarında Hitler kendisini vurdu. Eski İtalyan diktatör Benito Mussolini de o sırada komünist partizanlar tarafından infaz edilmişti. Cesedi metresi Clara Petacci'ninkiyle birlikte Milano'da bir benzin istasyonunda kasap kancasına baş aşağı asılmıştı.

Alman kuvvetlerinin tesliminin 8 Mayısta tamamlanması Müttefik ülkelerde coşkulu zafer kutlamaları başlattı. Savaş Japonya'da devam etmesine rağmen İngiliz İşçi Partisi genel seçimlerde Churchill'in başkanlığındaki Muhafazakar Partiyle mücadele etmek için savaş koalisyonundan çekildi. Refah devleti ve demokratik sosyalizm vaadiyle Churchill'in savaş başarılarının cazibesini alt eden İşçi Partisi genel bir şaşkınlığa yol açarak ülke çapında bir zafer kazandı.

Hiroşima ve Nagasaki'ye atom bombası saldırıları

Dünyanın ilk atom bombası patlaması 16 Temmuzda New Mexico çölünü aydınlattı. Bu, çok gizli Amerika'ya Kongre onayı olmadan, Başkanlık emriyle harcanan 2 milyar dolara mal olan mühendislik ve bilim başarısı Manhattan Projesi'nin sonucuydu. Patlama güneşin çekirdeğindeki patlamalardan yüksek bir ısı ortaya çıkarttı.

Başarılı atom testi Müttefik liderlerinin Berlin'in dışındaki Potsdam şehrindeki bir konferansla aynı zamana denk geldi. Batılı müttefiklerle Sovyetler Birliği arasındaki anlaşmazlıklar büyümekle birlikte, Stalin Japonya'ya karşı savaşa katılmaya karar verdi. Konferansın sonunda müttefikler Japonya'yı derhal teslim olmaya veya "derhal ve mutlaka yıkıma" razı olmaya çağıran Potsdam Bildirgesini tebliğ etti. Japon hükümeti "hiçbir değeri olmayan" teslim olma çağrısını reddetti.

İLGİLİ:  Atom bombasının hikayesi: Hiroşima ve Enola Gay

Japon şehirlerine atom bombası atılması hazırlıkları ilk atom bombası testinden çok daha önce başlatılmıştı. Hazırlanan ilk bomba hava koşulları uygun olur olmaz Hiroşima kentine atıldı. Üç gün sonra 9 Ağustosta atılan ikinci bir bomba Nagasaki şehrini yok ederek 35.000 kişinin ölümüne yol açtı. Sovyetler'in Mançurya işgali de Japonya'ya ayrı bir şok yarattı.

Japon hükümeti haziran ayından itibaren barış müzakeresi yapılmasını savunanlarla ölümüne savaş konusunda ısrarcı militaristler arasında bölünmüştü. İmparator Hirohito kararlı bir şekilde barış fraksiyonunun yanında yer aldı. Japonlar imparatorun statüsü güvence altına alındığı taktirde, teslim olmayı kabul etti. Her ne kadar Truman'ın böyle bir güvence vermeyi reddettiyse de Hirohito 15 Ağustosta savaşın "Japonya'nın yararına" gelişmediğini ve barış yapacağını halkına açıkladı.

Savaş ani bir şekilde bitmişti. Savaş sonrasında yıkılan şehirler, bozulan ekonomiler, işgal edilen düşman ülkeler, mülteciler (yerinden edilenler) ve savaş suçlularıyla baş etmek, savaşın kendisi kadar büyük bir sınav olacaktı.

Kronolojik özet

  • 12 Ocak 1945 / Sovyet Birlikleri Polonya ve Doğu Almanya'da yeniden taarruza geçti
  • 22 Ocak 1945 / F. D. Roosevelt ABD başkanı olarak dördüncü dönemine başladı
  • 27 Ocak 1945 / Sovyet Kızıl Ordusu Auschwitz Birkenau ölüm kampını kurtardı
  • 30 Ocak 1945 / Wilhelm Gustloff gemisinin bir Sovyet denizaltısı tarafından batırılması neticesinde 9400 Alman mülteci öldü
  • 3 Şubat 1945 / ABD birlikleri Filipin başkenti Manila'yı almak için muharebeye girdi
  • 4-11 Şubat 1945 / Roosevelt, Churchill ve Stalin Yalta'da bir araya geldi
  • 13-14 Şubat 1945 / Dresden müttetik bombalamalarıyla yerlebir oldu
  • 19 Şubat 1945 / ABD deniz piyadeleri Iwo Jima Adasına çıkarma yaptı
  • 7 Mart 1945 / ABD Birlikleri Remagen'de Ren üzerinden geniş köprüsünü zapt etti
  • 8 Mart 1945 / Jozip Broz Tito Yugoslavya'da geçici hükümeti kurdu
  • 9-10 Mart 1945 / Amerikan hava akımları Tokyo'da 80.000 insan öldüren yangın fırtınalarına yol açtı
  • 1 Nisan 1945 / ABD birlikleri Okinawa Adasına çıkartma yaptı
  • 12 Nisan 1945 / ABD başkanı Roosevelt öldü, yerine Harry S. Truman geçti
  • 15 Nisan 1945 / Müttefik birlikleri Belsen ve Buchewald toplama kamplarını kurtardı
  • 25 Nisan 1945 / Sovyet ve Amerikan Birlikleri Elbe Nehrinde buluştu
  • 28 Nisan 1945 / Benito Mussolini ve metresi İtalyan partizanlarca öldürüldü
  • 30 Nisan 1945 / Hitler Berlin'de intihar etti
  • 2 Mayıs 1945 / Sovyet Güçleri Berlin Muharebesinde mutlak zafer elde etti
  • 7-8 Mayıs 1945 / Almanların nihai teslimi Avrupa'da savaşı sona erdirdi
  • 5 Haziran 1945 / Müttefik Kontrol Konseyi Almanya'da iktidarı resmi olarak üstlendi
  • 26 Haziran 1945 / Birleşmiş Milletler tüzüğü 50 ülkenin temcilcisi tarafından imzalandı
  • 28 Haziran 1945 / Komünist hakimiyetindeki geçici hükümet Polonya'da iktidarı ele geçirdi
  • 3 Temmuz 1945 / Müttefik güçleri Berlin'i işgal etti
  • 16 Temmuz 1945 / New Mexico'da atom test amaçlı patlatıldı
  • 17 Temmuz 1945 / Potsdam Konferansının başlangıcı
  • 26 Temmuz 1945 / Clement Attlee Churchill'i yenerek İngiliz başbakanı oldu
  • 6 Ağustos 1945 / Atom bombası Hiroşima'ya atıldı
  • 9 Ağustos 1945 / Nagasaki atom bombasıyla harabeye döndü; Sovyet güçleri Mançurya'yı işgal etti
  • 15 Ağustos 1945 / İmparator Hirohito Japon halkına teslim olduklarını radyodan duyurdu
  • 17 Ağustos 1945 / Goerge Orwell siyasi fabl, Hayvan Çiftliği'ni yayımladı
  • 2 Eylül 1945 / Viet Minh lideri Ho Chi Minh Vietnam'ı bağımsız bir cumhuriyet olarak ilan etti
  • 2 Eylül 1945 / Japonlar USS Missouri'de resmi teslim belgesini imzaladı
  • 8 Eylül 1945 / Sovyet ve ABD güçleri Kore'yi işgal etti
  • 20 Eylül 1945 / Gandhi ve Nehru'nun önderliğindeki Hindistan Kongresi Britanya'dan tam bağımsızlık talep etti
  • 11 Ekim 1945 / Çin'de komünistlerle milliyetçiler arasında çatışmalar patlak verdi
  • 15 Ekim 1945 / Vichy eski başbakanı Pierre Laval ihanetten suçlu bulunarak infaz edildi
  • 21 Ekim 1945 / Fransız komünistleri Kurucu Mecliste herhangi bir diğer partiden daha fazla oy aldı
  • 29 Ekim 1945 / Getulio Vargas Brezilya devlet başkanlığından istifa etti
  • 20 Kasım 1945 / Önde gelen Nazi savaş suçlularının yargılandığı Nürnberg Davaları başladı
  • 29 Kasım 1945 / Tito sosyalist federal Yugoslavya devletinin başkanı oldu
  • 5 Aralık 1945 / ABD Britanya'ya sıkı şartlarla 4 milyar dolar kredi verdi; kredi 2006 yılına kadar geri ödenmedi