Kategoriler
Kronoloji

Dünya tarihi /1949-1950/ NATO'nun kurulması, SSCB'nin atom bombası, İlk modern kredi kartı, İlk organ nakli

Abone Ol 

Arap-İsrail savaşında sekiz ay süren çarpışmalara son veren bir ateşkes sağlandı. İsrailliler savaşa "Bağımsızlık Savaşı" adını verirken, Araplar "Al Nakba" veya "Felaket" adıyla andılar. Arap devletleri İsrail'le ayrı ayrı ateşkes antlaşmaları yaptılar. 24 Şubatta ilk antlaşmayı imzalayan Mısır'ı Lübnan, Ürdün ve Suriye izledi. Antlaşma İsrail'le Ürdün'ün elindeki Batı Şeria arasında Yeşil Hat olarak tanınan bir çizgi belirledi.

Belçika, Britanya, Kanada, Danimarka, Fransa, İzlanda, İtalya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç, Portekiz ve ABD Nisan ayında Washington'da Kuzey Atlantik Antlaşma Örgütü'nü (NATO) kuran tarihi bir antlaşmayı imzalamak üzere bir araya geldi. İttifak ortak savunma hedefine yönelikti. Silahlı saldırılara karşı koymak için yeteneklerini geliştirmeye ve ülkelerden biri tehdit altında kaldığı takdirde istişarede bulunmayı tahattüt ettiler. Antlaşma üye ülkelerin ihtilaflarını barışçı yollarla çözecekleri hükmünü getirdi.

Sovyetler Birliği ilk atom bombasını 29 Ağustosta Kazakistan'daki uzak bir deney bölgesinde patlatarak Batı'yı şaşkınlık içinde bıraktı. "İlk Şimşek" adı verilen bombanın geliştirilmesini teknolojik sırları Sovyetler'e aktaran ABD casusları Julius ve Ethel Rosenberg'le İngiliz Donald Maclean gibi casuslar kolaylaştırdı. Fakat Julius ve Ethel çiftinin CASUS OLMADIKLARI son derece açıktı. Amerikan halkı buna hiçbir zaman inanmadı. Nükleer üstünlüğün kaybolması ABD Başkanı Harry Truman'ın çok daha güçlü olan hidrojen bombasının geliştirilmesi talimatını vermesine yol açtı.

XII. Pius'un komünist aforuzu, İrlanda Cumhuriyeti

Batılı müttefiklerin Berlin hava köprüsü çalışmaları Batı Alman liderleriyle dayanışma içine girilmesine yardım etmişti. 23 Mayısta batılıların işgali altındaki bölgeler Almanya Federal Cumhuriyetini kurmak üzere birleştirildi. Batı Almanya 1932'den beri ilk serbest seçimlerini gerçekleştirildi ve Dr. Konrad Adenauer (1876-1967) başkanlığındaki Hristiyan Demokratlar küçük bir çoğunluk elde ederek kazandı.

Temmuz ayında Papa XII. Pius tarafından alınan Komünist Partiyi destekleyen veya işbirliği yapan Katolikleri aforoz eden karar Vatikan'ın resmi gazetesi olan Acta Apostolicae sedis'te yayımladı. Kararname dini Soğuk Savaşta komünist devletler tarafından Katoliklere uygulanan eziyetlere karşı Kutsal Makamın önemli bir karşı taarruzunu teşkil etti.

1938 yılında çıkartılan yasa uyarınca Eire, Paskalya bayramı Pazartesi günü 18 Nisanda İrlanda Cumhuriyeti oldu. İrlanda böylelikle resmi olarak Britanya Tacına bağlılığını kopartmış oldu. Britanya Parlamentosu Mayıs ayında Kuzey İrlanda'nın Büyük Britanya'nın parçası olarak statüsünü sürdüren bir kanun tasarısını onayladı; altı Kuzey İrlanda vilayeti 16 Şubatta düzenlenen Kuzey İrlanda Genel Seçimlerinde Britanyalı kalma lehinde oy kullanmışlardı.

Dördüncü Cenevre Konvansiyonu, Çin Halk Cumhuriyetinin kuruluşu

Dördüncü Cenevre Konvansiyonu Ağustos ayında kabul edildi. Konvansiyon daha önce 1864, 1906 ve 1929 yıllarında imzalanan üç Cenevre konvansiyonunu unsurlarını bir araya getirdi ve savaş sırasında sivilleri korumak için ek hükümler getirdi. İkinci Dünya Savaşında Nazi zulmüne ve "topyekün savaş" uygulamasına karşılık olarak tasarlandı. Bu uluslararası antlaşma, tutsaklar, diplomatlar, casuslar, çevrede bulunanlar dahil olmak üzere askeri işgal altındaki topraklarda savaş zamanında sivillere uygulanarak muameleyi düzenledi.

İLGİLİ:  Dünyanın en güzel su altı müzeleri / Farklı deneyimler

Çin'de iç savaş (bkz. 1946) 1949'da sona yaklaştık. Beiping komünistler tarafından ele geçirildi ve adı tekrar Bejing'e (Pekin) çevrildi ve nisan ile kasım ayları arasında büyük şehirlerin çoğunluğu asgari direnişle komünistlerin idaresine geçti. Mao Zedong Çin Halk Cumhuriyetinin kuruluşunu 1 Ekimde ilan etti ve Aralık ayında Çan Kay-şek ve milliyetçi birlikleri ana kıtadan Çin'in geçici başkenti olarak Taipei şehrini seçerek Formosa (Tayvan) Adasına kaçtı.

Hollandalılar Endonezya konusundaki mücadelelerinden nihayet artık aralık ayında vazgeçti ve dört yıllık savaşın ardından ülkeye bağımsızlık tanıdı. Savaş sırasında Japonlarla işbirliği yapmış olan ve en güçlü milli lider olarak ortaya çıkan Başkan Ahmed Sukarno (1901-70) tüm farklı bölgeleri yeni bir anayasa çerçevesinde, başkenti Cakarta olan birleşik bir ulus olarak bir araya getirmek göreviyle karşı karşıya kaldı. Endonezya 26 Eylül 1950'de Birleşmiş Milletlere kabul edildi.

İlk 45'lik plaklar, Ürdün'ün Filistin ilhakı

Yeni 7 inç plak kayıtları (45'lik olarak da bilinmektedir) kayıt şirketi RCA tarafından 10 Ocakta kullanıma sokuldu. Her iki yüzünde birer şarkı olan "single', rock 'n' roll için mükemmel bir çözümdü ve pop müzik işinde devrim yaratmayı sürdürdü. Üretiminin ilk yılında RCA 25 milyondan fazla 45'lik üretmişti.

Yaklaşık 100 yıl süren Britanya idaresinden sonra Hindistan 26 Ocak tarihinde cumhuriyet oldu. 1947 yılında bölünmesinden beri kendi kendini idare etmesine karşın cumhuriyet ilanı tüm bağların resmi olarak koparılmasını ifade etti. Başkan Rajendra Prasad (1884-1963) resmi bir törenle görev yemini etti ve yeni anayasa yürürlüğe girdi.

Ürdün Haşimi Krallığı Birinci Dünya Savaşından sonra Mavera-i Ürdün (Transürdün) adıyla kurulmasından beri ihtilaflı statüsünden, zayıf ekonomisinden ve yapay sınırlarından kaynaklanan sorunlarla karşılaştı. Ürdün Kralı Abdullah (1882-1951) 24 Nisanda krallığını genişletmek için Filistin'in Arap bölümünü ilhak ederek Arap komşularının öfkesini çekti. Doğu Kudüs'ü de içeren ilhak edilen topraklar Ürdün'ün nüfusunu iki katına çıkardı.

Baskıcı apartheid kanunlarını uygulayan Güney Afrika (bkz. 1948) artan ırk gerilimleri yaşamaya başladı. Beyazlar ve siyahlar geniş ölçüde tecrit edilmiş ve kişilerin ırkını belirten kimlik kartları kullanıma sokulmuştu. Ayrımcı tüm yasalara karşı 1 Mayısta genel grev düzenlendi. Polis Alexandra kasabasında halkın üzerine ateş açarak 18 kişiyi öldürdü ve 30 kişiyi yaraladı.

Çin'in Tibet işgali, İlk organ nakli, İlk modern kredi kartı

Çin komünistlerin iktidara gelmesinden bir yıl sonra komşu Tibet'i işgal etti. Askeri saldırı ekim ayında başladı ve Nisan 1951'de Tibet liderleri "On Yedi Nokta Antlaşması" adıyla bilinen Çin'e Tibet'in dış ilişkilerini kontrol etme yetkisi veren ve ülkeyi Çin askeri işgali altına sokan antlaşmayı imzalamaya zorlandıklarını iddia etti.

İLGİLİ:  Dünya tarihi /1981-82-83/ Falkland Savaşı, 1983 Etiyopya Kıtlığı, Saddam'ın kimyasal saldırısı, Enver Sedat'ın ölümü

Komünist karşıtı cadı avcısı Senatör Joseph McCarthy ABD Dışişleri Bakanlığının 205 komünisti barındırdığını iddia ederek Amerika'da "kızıl tehlikeye" karşı 9 Şubatta haçlı seferi başlattı. İddialarının hiçbir zaman kanıtlanmamasına rağmen birçok kişi bu yüzden işlerini ve itibarlarını 1954 yılında kaybetti.

Hazian ayında Kore konusunda yeni bir kriz eski savaş müttefiklerini böldü. Sovyet işgalindeki kuzey bölgesi ve Amerikan işgalindeki güney bölgesi olarak ikiye bölünmüş ülkede, işgal kuvvetlerinin çekilmelerinden heme nsonra -hala SSCB tarafından desteklenen- Kuzey Kore güneyi işgal etti. Ruslarla uzlaşmacı bir politika izlemeye kararlı ABD, Güney Kore'yi desteklemek üzere ülkeye gönderilen BM ordusuna ana askeri birlikleri sağladı. BM kuvveti dört ay içinde Kuzey Kore içlerine girmişti. Kuzey Kore'yi çökmekten Çin'in müdahalesi kurtardı.

İlk organ nakli İllinois'deki Little Company of Mary hastanesinde yapıldı. Ölen bir kişiden alınan böbrek bir hastanın hasta böbreğiyle değiştirildi. Daha sonra vücut tarafından reddedilmesine rağmen, organ nakli hastaya kalan diğer böbreğinin iyileşmesi için zaman kazandırdı.

Nükleer silahsızlanma ve insan hakları konusunda aktif olarak mücadele eden Almanya doğumlu fizikli Albert Einstein "on the Generalized Theory of Gravitation (Yerçekimi Genel Teorisi) Teorisi başlıklı çalışmasını Scientific American dergisinin nisan sayısında yayımladı. Bu çalışmasında kuantum mekaniğinin çekim ve elektromanyetizma arasındaki lişkiyi yeni bir şekilde ele almasına yol açacak şekilde açıkladı.

Değişik mağazalarda kullanılabilen ilk modern kredi kartı ABD'de Diners Club tarafından 8 Şubatta kullanıma sunuldu. Daha çok işadamlarının seyahat ve eğlence masraflarının karşılanması için tasarlanmıştı. Kart sahipleri harcamalarını 60 gün içinde tam olarak ödemek zorundaydı. Tüccarlar kartları kullanırken genellikle daha fazla harcama yapıldığını anladıklarından kart kabul etmekte hızlı davrandılar.

Kronolojik özet

  • 1 Ocak 1949 / Endonezya'da Cava Hollanda denetimi altına girdi
  • 1 Ocak 1949 / BM tarafından düzenlenen ateşkesle Keşmir'de başlayan Hint-Pakistan Savaşı sona erdi
  • 10 Ocak 1949 / Yeni 7 inç vinil plak ABD'de piyasaya sürüldü
  • 20 Ocak 1949 / Başkan Truman'ın göreve başlama töreni Amerika'da ilk olarak televizyondan yayınlandı
  • 1 Şubat 1949 / Macaristan'da halk cumhuriyeti rejimi ilan edildi
  • 18 Şubat 1949 / Arjantin'de ordunun ileri gelenleri Eva Peron'u görevinden uzaklaştırma girişiminde bulundu (görev süresi 1946-1952)
  • 24 Şubat 1949 / İsrail ile Mısır arasında ateşkes ilan edildi
  • 4 Nisan 1949 / On iki ülke Kuzey Atlantik Antlaşmasını imzaladı
  • 8 Nisan 1949 / ABD, Britanya ve Fransa Batı Almanya'nın geleceği hakkında anlaşmaya vardı
  • 18 Nisan 1949 / Eire'nin adını İrlanda Cumhuriyeti olarak değiştirdiği duyuruldu
  • 12 Mayıs 1949 / Stalin Berlin ablukasını kaldırdı
  • 23 Mayıs 1949 / Demokratik Batı Almanya doğdu
  • 26 Mayıs 1949 / Şanghay komünist birliklerinin eline geçti
  • 28 Haziran 1949 / Son ABD muharip askerleri Kore'den ayrıldı
  • 29 Haziran 1949 / Hollanda birlikleri Cakarta'dan ayrıldı
  • 19 Temmuz 1949 / Laos bağımsızlığını kazandı
  • 27 Temmuz 1949 / Dünyanın ilk ticari jet uçağı de Haviland Comet ilk uçuşunu gerçekleştirdi
  • 1 Ağustos 1949 / Hollanda Endonezya'da ateşkesi kabul etti
  • 29 Ağustos 1949 / SSCB ilk atom bombası denemesini gerçekleştirdi
  • 2 Eylül 1949 / Üçüncü Cannes Film Festivali açıldı
  • 1 Ekim 1949 / Mao Zedong Çin'in bir Komünist Cumhuriyeti olduğunu beyan etti
  • 7 Ekim 1949 / Stalin Doğu Almanya'da Alman Demokratik Cumhuriyeti'ni kurdu
  • Kasım 1949 / Britanya komünist isyancıları temizlemek için Malaya'da büyük bir taarruz başlattı
  • 19 Kasım 1949 / Monaco'nun 30. hükümdar Prensi III. Rainler taç giydi
  • 8 Aralık 1949 / Çin milliyetçi hükümeti başkentini Formosa Adasındaki (Tayvan) Taipei şehrine taşır
  • 13 Aralık 1949 / İsrail'in başkenti Tel Aviv'den Kudüs'e taşındı
  • 16 Aralık 1949 / Ahmed Sukarno Endonezya Cumhuriyetinin ilk başkanı seçildi
  • 21 Ocak 1949 / Yazar George Orwell'in ölümü (esas adı Eric Blair, 1903)
  • 26 Ocak 1949 / Hindistan cumhuriyeti ilan edildi
  • 8 Şubat 1949 / Dinners Club ilk modern kredi kartını kullanıma soktu
  • 9 Şubat 1949 / Senatör McCarthy ABD'de komünizme karşı bir kampanya başlattı
  • 15 Şubat 1949 / Komünist liderler dostluk paktını imzaladı
  • 1 Nisan 1949 / BM Kudüs'ün bölünmesi planında uzlaştı
  • 24 Nisan 1949 / Yeni Ürdün Krallığı kuruldu
  • 24 Mayıs 1949 / İngiliz savaş komutanı Feld Mareşal Lord Archibald Wavell'in ölümü (d. 1883)
  • 17 Haziran 1949 / İlk insan organ nakli ABD'de gerçekleştirildi
  • 25 Haziran 1949 / Kuzey Kore Güney Kore'yi işgal etti
  • 27 Haziran 1949 / ABD Güney Kore'ye destek önerisinde bulundu
  • 5 Temmuz 1949 / ABD birlikleri Kore'de ilk büyük muharebeye girdi
  • 22 Temmuz 1949 / Kral II. Leopold sürgünden Brüksel'e döndü, sosyalist hükümet protesto olarak istifa etti
  • 27 Ağustos 1949 / BBC ilk yurtdışı yayınına başladı
  • 29 Ağustos 1949 / İngiliz birlikleri BM şemsiyesi altında Güney Kore'ye girdi
  • 11 Eylül 1949 / Güney Afrika lideri Jan Smuts'un ölümü (d. 1870)
  • 16 Eylül 1949 / BM kuvveti Batı Kore'den Komünistlere karşı Inchon'a çıkarma yaptı
  • Ekim 1949 / Çin Tibel'i işgal etti
  • 10 Ekim 1949 / Fransız birlikleri Hindiçin Savaşı'nda Kaobang'da Viet Minh karşısında ağır kayıplar verdi
  • 27 Ekim 1949 / BM birlikleri Kuzey Kore sınırına yaklaştı, direniş çökmeye başladı
  • 29 Ekim 1949 / İsveç Kralı V. Gustav'ın ölümü (d. 1858)
  • 1 Kasım 1949 / ABD başkanı Truman suikast teşebbüsünden sağ kurtuldu
  • 2 Kasım 1949 / İrlandalı oyun yazarı ve siyasetçi George Bernard Shaw'ın ölümü (d. 1856)
  • Kasım 1949 / Çin, Kuzey Kore'yi desteklemek için Kore Savaşına girdi. BM başarısızlıklar yaşadı