Kategoriler
Bilim & İnsan

Nasıl Corona virüs (COVID-19) testi yapılır ve hangi hastanelere gidilir?

Bugünlerde kuru öksürüğü ve belirgin bir ateşi olanların ilk düşüncesi elbette COVID-19 veya corona virüsü hastalığı oluyor. Şüpheler doğru olabilir ancak test edilmediğiniz sürece kesin olarak bilemezsiniz. Peki nasıl corona virüs testi olunur? Merak edilen diğer soru da COVID-19 testi için hangi hastanelere gidilebildiği. Şu anda en az 25 hastane mevcut.

Herkes COVID 19 testi olabilir mi?

Hayır. Hastalığınızın gerçekten COVID-19 mu yoksa başka bir şey mi olduğunu hemen bilmek istemeniz doğal, ancak süreç bu kadar basit değildir. Şu anda semptomları olan herkesin test edilmesine dair genel bir öneri yok. Yine semptomları olmayan kişilerin de test edilmesine dair öneride bulunulmuyor.

Kimler corona virüs testi olmalı?

38 derece ateş, kuru öksürük ve nefes darlığı gibi belirtileriniz varsa ve virüse maruz kaldığınızı düşünüyorsanız test yaptırmalısınız. Özellikle de yüksek riskli bir gruptaysanız (yaşlıysanız veya diyabet, akciğer hastalığı, kalp hastalığı gibi altta yatan kronik bir durumunuz varsa veya bağışıklık sistemi baskılanmışsa) daha önemlidir. 65 yaş ve üstü insanlar ve huzurevinde veya uzun süreli bakım tesisinde yaşayanlar COVID-19 hastalığı için yüksek risk taşır ve test edilmelidir.

Diğer yüksek riskli durumlar arasında kronik akciğer hastalığı olan veya orta ila şiddetli astımı olan kişiler var. Komplikasyonları olan kalp hastası kişiler, kanser tedavisi gören ve bağışıklık baskılayıcı ilaçlar alan kişiler, immün yetmezliği olan kişiler ve her yaştan şiddetli obezitesi olanlar (vücut kitle indeksi [(BM] I) ≥ 40) yüksek risk grubuna dahil. Özellikle de diyabet, böbrek yetmezliği veya karaciğer hastalığı gibi altta yatan tıbbi durumları olanlar COVID-19'a karşı risk altındalar. Şiddetli viral hastalıklara karşı risk altında oldukları bilindiği için hamile kişiler de takip edilmelidir ancak bugüne kadar hamilelerin corona virüse dair daha yüksek risk taşıdığı görülmedi.

Kişinin bağışıklık sistemini zayıflatan ve onu COVID-19'a karşı daha savunmasız ve öncelikli hale getiren başka durumlar da var. Tıpkı kanser tedavisi görmek, kemik iliği veya organ nakli beklemek, bağışıklık eksiklikleri taşımak, HIV veya AIDS ve romatoid gibi kronik durumlara sahip olmak bunlar arasında. Uzun süreli kortikosteroid kullanmak kişiyi corona virüse karşı daha riskli yapabilir. Buna romatoid artrit, ülseratif kolit ve multipl skleroz için kullanılanlar da dahil.

Nasıl COVID-19 testi olunur?

Corona virüs hastalığına dair test olmak için hastaneye başvurmak kalabalıklar içine gireceğiniz anlamına geliyor. Test ücretsizdir ancak bu riski göze almadan önce T.C. Sağlık Bakanlığı'nın hazırladığı online koronavirüs testi sayfasına göz atarak başlayın.

Sağlık ocakları COVID-19 şüphesi olan vatandaşlarla ilgilenebiliyor olsa da kişileri enfeksiyon hastalıkları ile ilgilenen bir hastaneye yönlendirirler. Başvurunun ardından doktorunuz belirtilerinizi tespit etmeye çalışır. Belirtilerin kaç gün önce başladığı sorulur, corona virüs teşhisi konulmuş herhangi bir kimseyle temasa geçip geçmediğiniz öğrenilir. Göz önüne alınan faktörler arasında şunlar var:

  • Belirtilerinizin hafif veya şiddetli olup olmaması
  • Ciddi COVID-19 komplikasyonları için yüksek risk grubunda olup olmamanız
  • Semptomlarınız başlamadan 14 gün önce COVID-19 olduğundan şüphelenilen veya onaylanan bir kişiyle temasa geçip geçmediğiniz
  • Belirtileriniz başlamadan önceki 14 günlük dönemde belirli coğrafi bölgeler arasında seyahat edip etmediğiniz

Doktorunuz COVID-19 testine geçmeden önce semptomlarınızın grip olması ihtimaline karşı başka bir test alabilir. Doktorunuz corona testi olmanız gerektiğine karar verirse test yerinde sunmak üzere yazılı veya dijital bir bildiri oluşturulur.

Nerede test yaptırılır?

Koronavirüs tanı testi kullanılan kite göre en az 4 saat ve en fazla 120 saatte sonuçlanıyor. Bazı gelişmiş kitler ile bu süre 90 dakikaya kadar indirilebildi. Test ağızdan alınan örneklerle başlar. Aynı zamanda burun mukozası örneği de alınır. Bunun nedeni corona virüsün özellikle üst solunum yoluna yerleşiyor olması. Örnekler ardından PCR ya da polimeraz zincirleme reaksiyonu adındaki genetik incelemeye tabii tutuluyor.

Koronavirüs testi için onaylandıktan sonra doktorunuz size testin nerede yapılacağı hakkında ayrıntılı bilgi verecektir. Sunulması gereken test seçenekleri standart olsa da neticede büyük ölçüde yaşadığınız yerin imkanları ile sınırlı olacak. Bazı doktorlar burun ve ağızdan örnek alma işlemini ofisinde yapabilir. Bazı şehirlerde ise doğrudan test merkezine gider veya tarama için yerel bir hastaneye ya da özel laboratuvara yönlendirilirsiniz.

Corona virüs ile daha iyi mücadele adına yakında evde test kitleri sunulması planlanıyor. Öyle ki hastalıkların evde test edilmesi için çalışan ABD'li Everlywell şirketi ilk kitlerini hazırladı. Ancak yoğun ihtiyaç üzerine bunları şimdilik COVID-19 ile mücadele eden sağlık çalışanlarına ulaştırıyor.

Eğer belirtileriniz varsa, koronavirüs testine girmeden önce tavsiye daima aynıdır: Onaylanmış bir vakaya maruz kaldıysanız veya virüse maruz kalmış olabileceğinizden endişe ediyorsanız en az 14 gün kendinizi karantinaya alın.

Koronavirüs testi yapılan hastaneler

Şu an için yalnızca 25 hastane bulunuyor:

  • Adana Şehir Hastanesi
  • Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  • Ankara Şehir Hastanesi
  • Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  • Bursa Şehir Hastanesi
  • Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  • Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  • Elazığ Fethi Sekin Şehir Hastanesi
  • Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  • Eskişehir Şehir Hastanesi
  • Gaziantep Dr. Ersin Arslan Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  • Isparta Şehir Hastanesi
  • Kartal Dr. Lütfe Kırdar Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  • İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  • Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  • İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  • İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  • İzmir Dr. Suat Ceren Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  • Kayseri Şehir Hastanesi
  • Malatya Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  • Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  • Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  • Trabzon Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  • Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  • Yozgat Şehir Hastanesi