Dünya tarihi /2004-05-06-07/ Katrina Kasırgası, iPhone'un çıkışı, Hint Okyanusu depremi ve tsunamisi

Dünya tarihini anlattığımız yazı dizisinin yüz altmış dördüncü bölümü

Benazir Butto'nun ölümünden kısa süre önce yaptığı son konuşma

Yeni Afgan anayasası 26 Ocak 2004'te başkent Kabil'de imzalandı. 3 Kasımda geçici hükümetin başkanı Hamid Karzai'nin seçimleri kazandığı resmi olarak açıklandı. Seçim sonuçlarının açıklanması usulsüzlük iddialarının araştırılması nedeniyle gecikmişti.

CBS haber programı "Altmış Dakika" Irak'taki Ebu Gureyb Hapishanesindeki ABD askerlerinin Iraklı mahkumlara kötü davranışlarına ilişkin şok edici görüntüler yayınladı. Başkan George Bush bir özgür yayınladı. Bush 2 Kasım 2004'te ikinci defa başkanlığa seçildi. Kendisini savaş döneminin güçlü lideri olarak yansıtmıştı.

Arap TV istasyonu el Cezire 29 Kasım 2004'te Usame bin Ladin'in ABD'yi yeni saldırılarla tehdit ettiği bir video yayınladı. Video bin Ladin'in 9/11 terör saldırılarının sorumluluğunu kabul ettiği açık kanıtıydı.

ABD ve Irak kuvvetleri isyancıların güçlü mevziisi olan Irak'ın Felluce şehrinin batı bölgelerine 9 Kasım 2004 günü erken saatlerde bir baskın düzenledi. Amaç Sünni Müslüman şehri gerillaların hakimiyetinden almaktı.

Avrupa Birliği on ülkenin katılımıyla 1 Mayıs 2004'te büyüdü. Bu, tarihindeki tek hamlede gerçekleştirdiği en büyük genişlemeydi. Üyelerin birçoğu eski Doğu Bloğu ülkeleriydi.

Çeçen Devlet Başkanı Ahmed Kadirov Çeçen başkenti Grozni'deki bir stadyumda meydana gelen patlama neticesinde 9 Mayıs 2004'te öldü. Bir geçit töreni sırasında gerçekleştirilen suikastın İslim militanların işi olduğu anlaşıldı.

Çeçenistan'daki sorunlar ayrılıkçıların Kuzey Osetya'da Beslan şehrinde 1 Eylül 2004'te bir okulu basmalarıyla devam etti. Militanlar çocuklar ve okul personelini üç gün boyunca tuttular. Yüzlerce rehin, 186 çocuk dahil olmak üzere hayatını kaybetti.

Madrid'te üç tren istasyonunda 11 Martta meydana gelen patlamaların 191 kişiyi öldürdüğü İspanya'da terör saldırılarını yaşadı.

Saddam Hüseyin'in idamı, Hint Okyanusu tsunamisi

2004 Hint Okyanusu depremi ve tsunamisi yeryüzünün yaşadığı en büyük afetlerden birisi oldu
2004 Hint Okyanusu depremi ve tsunamisi yeryüzünün yaşadığı en büyük afetlerden birisi oldu

Yaz Olimpiyat Oyunları antik oyunların doğum yeri olan Atina'da 1896'dan beri ilk defa düzenlendi. Madalyaların çoğunluğunu -103- ABD kazandı.

Hint Okyanusu altında, Endonezya'nın Sumatra Adası yakınlarında 29 Aralıkta meydana gelen deprem tsunami adı verilen ölüm dalgalarını harekete geçirdi. Tarihteki en yıkıcı tsunami felaketi olan bu olayda 11 ülkede 200.000'den fazla insan yaşamını yitirdi.

Yaser Arafat 2004'te öldü ve Filistin Kurtuluş Örgütü lideri Ravhi Fattuh Filistin Otoritesinin geçici başkanı oldu. Filistin yasalarına göre, seçimler düzenlenene kadar 60 gün süreyle makamında kaldı. 6 Ocak 2005'te Mahmut Abbas yeni başkan seçildi. Abbs ve İsrail başbakanı Ariel Şaron 8 Şubat 2005'te ateşkes ilan ettiler. Ateşkes bölgede birçok yıldan beri ortaya çıkan en iyi fırsat olarak görüldü.

Lübnan eski başbakanı Refik Hariri Batı Beyrut'ta bir intihar saldırısı sonucu 24 Şubatta öldü. Harir gelecek seçimlere katılarak siyasete dönme planları yapmaktaydı. Öldürülmesi askerlerini Lübnan'dan çekmesi için Suriye'ye ilave baskı yarattı. 26 Nisanda Suriye tarafı çekilmiş olduklarını açıkladı. Bu, Ortadoğu'da tarihi bir gün olarak görüldü.

Irak'ın eski lideri Saddam Hüseyin yakalanmasından yaklaşık iki yıl sonra yönetimi sırasında işlediği suçlar nedeniyle Ekim 2005'te yargılanmaya başladı. Mahkemenin kendisini yargılama yetkisini kabul etmedi ve suçlu olmadığını iddia etti. Hüseyin ölüme mahkum edildi ve 2006'ta idam edildi.

7 Temmuz 2005 Londra saldırıları, Katrina Kasırgası

Katrina Kasırgası 1833 kişinin ölmesine ve 125 milyar dolarlık zarara neden oldu

Londra'da 7 Temmuz 2005'te dört patlama meydana geldi. Eşgüdümlü terör saldırıları üç metro istasyonunu ve iki katlı bir otobüsü vurarak 52 kişinin ölümüne, yüzlerce kişinin yaralanmasına yol açtı. Tümü İngiliz vatandaşı olan dört intihar bombacısı El Kaide bağlantılıydı.

El Kaide'nin Londra ulaşım sistemine saldırısından birkaç hafta sonra İrlanda Cumhuriyet Ordusunun askeri kanadı geçici IRA silahlı mücadelesini sona erdirdiğini 28 Temmuzda ilan etti. İki ay sonra bağımsız silahların teslimi komisyonu IRA'nın tüm silahlarını kullanılamaz hale getirdiğini teyit etti.

Kyoto Sözleşmesi imzalanmasından (bkz. 1997) yeni yıl sonra yürürlüğe girdi. Küresel ısınmanın nedeni kabul edilen hava kirliliğini kontrol altına almayı hedefliyordu. Dünyanın liste başı kitleticisi ABD antlaşma Amerika'nın çıkarlarına hizmet etmediği gerekçesiyle imzalamaktan kaçındı.

Katrina Kasırgası 29 Ağustos 2005'te ABD'nin New Orleans şehrini vurarak görülmemiş bir zarara yol açtı. Fırtına ayrıca Louisiana'nın geniş bölgelerine ve Mississippi sahillerine hasar vererek Meksika körfezindeki iki petrol platformunun serbest kalmasına yol açtı ve tahmini 14.4 milyar dolar zarara sebep oldu.

Video paylaşım sitesi Youtube Şubat 2005'te açıldı ve kısa sürede internetteki en popüler sitelerden biri haline geldi. Bir yıl sonra sitede her gün 100 milyon video izlenmekteydi.

Karadağ'ın bağımsızlığı, Üç Boğaz Barajı açıldı

2006 yılındaki Mumbai tren bombalamalarını 2008 yılındaki saldırılar izledi
2006 yılındaki Mumbai tren bombalamalarını 2008 yılındaki saldırılar izledi

Ayrılıkçı Bask grubu ETA 22 Mart 2006'da daimi bir ateşkes ilan etti. Bask bölgesinin bağımsızlığı için demokratik süreç içinde mücadele etmek istediklerini açıkladılar.

Karadağ nüfusun yüzde 55'inin bağımsızlık için oy kullandığı bir referandum ardından 3 Haziran 2006'da egemen bir devlet haline geldi. Böylelikle üç yıl kadar önce eski Yugoslavya'nın ardından kurulan eski Sırbistan-Karadağ Birliği sona ermiş oldu.

İran nükleer yakıt yapımı için zenginleştirilmiş uranyum ürettiğini duyurdu. Bunun nükleer enerji maksadıyla yapıldığına ısrar etmesine karşın Batı İran'ın nükleer bomba yapmakta olduğundan endişe duydu.

Diğer bir nükleer güç olan Kuzey Kore, 9 Ekimde nükleer silah deneyi yaptığını açıklayarak ciddi bir uluslararası tepki yarattı.

New York'ta Özgürlük Kulesi'nin yapımına 24 Nisanda başlandı. Gökdelenin 9/11 saldırılarında yıkılan İkiz Kulelerin (bkz. 2001) yerini alması planlandı.

Mumbai şehir hattı trenlerinde yedi adet bombalı patlama meydana geldi. 200'ün üzerinde kişi hayatını kaybetti. Pakistan istihbaratının saldırılara karıştığı yolundaki kanıtlar Hindistan ile Pakistan arasındaki ilişkileri gerginleştirdi.

Çin'deki Üç Boğaz Barajı 20 Mayıs 2006'ta açıldı. 2.3 kilometre uzunluğuyla dünyanın en uzun barajları arasında yer alan baraj yakın zamanlardaki en tartışmalı bayındırlık çalışmalarından biridir. Baraj Yangtze nehrinin taşmasını önlemek için yapılmakla beraber büyük bir toplumsal ve çevresel etkide bulundu.

Benazir Butto suikastı, iPhone'un çıkışı

iPhone 1'in çıkışıyla beraber insan iletişimi yeni baştan yazıldı

Bulgaristan ve Romanya Avrupa Birliğine 1 Ocak 2007'de katıldı. Böylelikle AB'nin üye sayısı 25'ten 27'ye yükseldi.

Kuzey İrlanda'da Londra'nın doğrudan yönetimi resmi olarak 8 Mayısta sona erdi. Demokratik Birlik Partisi lideri Ian Paisley ve Sinnn Fein lideri Martin McGuinness yeni idarenin birinci bakanı ve birinci başkan yardımcısı olarak göreve başladılar.

İran kuvvetleri 23 Mart 2007'de 15 İngiliz denizcisini gözaltına aldı. Gemiciler İran sularına girmekle suçlandı ve 11 gün boyunca hapis tutuldu.

Pakistan eski başbakanı Navaz Şerif Başkan Müşerref'in diktatörlüğünü sona erdirmeye söz vererek Ağustos 2007'de sürgünden ülkesine geri döndü. Birkaç hafta içinde Suudi Arabistan'a sürgüne gönderildi. Diğer bir Pakistan eski lideri Bezanir Butto 27 Aralık 2007'de bir miting sırasında suikast sonucu öldürüldü. İslami militanların cinayetten sorumlu oldukları düşünüldü.

Nepal, 2008 yılında yapılacak seçimlerden sonra monarşinin kaldırılacağını duyurdu. Bazı partiler cumhuriyet ilan edilene kadar hükümette yer almayı reddetmişlerdi.

İlk yapay spermin yapılmasıyla büyük bir bilimsel başarı elde edildi. Sperm İngiltere'nin Newcastle şehrindeki bir laboratuvarda insan kemiği iliğinden türetildi.

Evrenin üçte birini meydana getiren gizemli kara madde Mayıs 2007'de Hubble teleskopu tarafından oluşturulan 3D bir haritada çıkarıldı. Madde, evrenin nasıl oluştuğunun açıklanmasına yardımcı oldu.

J. K. Rowling tarafından yazılan Harry Potter dizisinin son kitabı 21 Temmuz 2007'de piyasaya çıktı. Harry Potter ve Ölüm Yadigarları tüm zamanların en hızlı satılan kitabı oldu.

Kronolojik özet

  • 11 Mart 2004 / İspanya'da Madrid tren bombalamaları
  • 29 Mart 2004 / İrlanda Cumhuriyeti tüm işyerlerinde sigara içilmesini yasaklayan ilk ülke oldu
  • 28 Nisan 2004 / Irak'taki Ebu Gureyb Hapishanesinde istismarlar ortaya çıktı
  • 1 Mayıs 2004 / On ülke AB'ye katıldı
  • 5 Haziran 2004 / ABD eski başkanı Ronald Reagan'ın ölümü (d. 1911)
  • 13-29 Ağustos 2004 / Yunanistan'ın Atina şehri Yaz Olimpiyatlarına ev sahipliği yaptı
  • 1-3 Eylül 2004 / Rusya'nın Kuzey Osetya bölgesinde Beslan okul baskını
  • Ekim 2004 / Kıtlık ve şiddet olayları Sudan'ın Darfur bölgesindeki durumu kriz noktasına ulaştırdı
  • 3 Kasım 2004 / Hamid Karzai Afganistan devlet başkanı seçildi
  • Kasım 2004 / Irak'ta Felluce'nin ABD güçleri tarafından kuşatılması
  • 11 Kasım 2004 / Filistin Kurtuluş Örgütü lideri Yaser Arafat'ın ölümü (d. 1929)
  • 26 Aralık 2004 / Hint Okyanusu'nda deprem sonrası yıkıcı tsunamiler
  • 6 Ocak 2005 / Mahmud Abbas FKÖ lideri oldu
  • 8 Şubat 2005 / İsrail-Filistin ateşkesi
  • 14 Şubat 2005 / Eski Lübnan başbakanı Refik Hariri öldürüldü (d. 1944)
  • Şubat 2005 / Youtube kullanıma sunuldu
  • 16 Şubat 2005 / Kyoto protokolü yürürlüğe girdi
  • 26 Nisan 2005 / Suriye birliklerini Lübnan'dan çekti
  • 7 Haziran 2005 / Londra ulaşım sistemi bombalı dört teker saldırısının hedefi oldu
  • 29 Ağustos 2005 / Katrina Kasırgası ABD'nin New Orleans bölgesini tahrip etti
  • 8 Ekim 2005 / Keşmir'de deprem yaklaşık 75.000 kişinin ölümüne yol açtı
  • 19 Ekim 2005 / Saddam Hüseyin'in yargılanması Irak'ta başladı
  • Ekim-Kasım 2005 / Paris banliyölerinde halk isyanları
  • 23 Kasım 2005 / Ellen Johnson Sirleaf Liberya'nın ilk kadın başkanı seçildi
  • 5 Aralık 2005 / Birleşik Krallık'ta eşcinsel evlilikler yasal hale geldi
  • 5 Ocak 2006 / İsrail başbakanı Ariel Şaron ikinci defa felç geçirdi
  • 26 Ocak 2006 / Hamas Filistin'de seçimleri kazandı
  • 22 Mart 2006 / Bask örgütü ETA daimi ateşkes ilan etti
  • 11 Nisan 2006 / İran'ın uranyum zenginleştirme çalışmaları
  • 27 Nisan 2006 / New York'ta Özgürlük Kulesinin inşaatı başladı
  • 20 Mayıs 2006 / Çin'de Üç Boğaz Barajı tamamlandı
  • 3 Haziran 2006 / Karadağ bağımsızlığını kazandı
  • 11 Temmuz 2006 / Hindistan'da Mumbai demiryolunda bomba patlamaları
  • 9 Ekim 2006 / Kuzey Kore nükleer silah denemeleri yaptı
  • 10 Aralık 2006 / Eski Şili diktatörü Augusto Pinochet'nin ölümü (d. 1915)
  • 30 Aralık 2006 / Saddam Hüseyin ölüme mahkum edildi
  • 29 Haziran 2007 / ABD şirketi Apple, iPhone cihazını piyasaya sürdü
  • 21 Temmuz 2007 / Harry Potter dizisinin son kitabı yayınlanır
  • Eylül 2007 / İngiliz birlikleri Irak'ın Basra şehrinden çekildi
  • 6 Eylül 2007 / İtalyan opera yıldızı Luciano Pavarotti'nin ölümü (d. 1935)
  • Ekim 2007 / ABD'de "konut balonu" patladı
  • 24 Aralık 2007 / Nepal monarşiyi kaldırma planını açıkladı
  • 27 Aralık 2007 / Pakistan eski başbakanı Benazir Butto öldürüldü (d. 1953)