Kategoriler
Kronoloji

Dünya tarihi /2008-09-10/ Usain Bolt'un rekoru, Büyük Hadron Çarpıştırıcısı, 2010 Haiti depremi

Finans dünyası için 2008 yılı "Kara Pazarlar" dönemiydi. Londra borsası 21 Ocak Pazartesi günü genel değerlerinde çarpıcı bir düşüş yaşadı. 15 Eylül Pazartesi günü Lehman Brothers iflas etti ABD borsalarında Dow Jones sanayi endeksi yüzde 4.4 oranında değer kaybetti. 29 Eylül Pazartesi günü Dow Jones endeksinde yüzde yedilik bir düşüş daha kaydedildi.

Avustralya başbakanı Kevin Rudd (d. 1957) ülkesinin Aborijin halkına yıllar süren kötü muamelesinden dolayı resmi olarak özür diledi. Melez çocukların beyazlarca asimile edilmesi programı çerçevesinde hükümet tarafından ailelerinden koparılan çocukları "Çalınmış Kuşaklar" olarak özellikle andı.

New Jersey 7 Ocak 2008'de köle ticaretindeki rolünden ötürü özür dileyen ABD'nin ilk kuzey eyaleti oldu. Eyalet, köle ticaretini 1789'dan sonra yasaklamış, ancak kölelere özgürlüğünü veren son kuzey eyaleti olmuştu.

Demokrat Barack Obama ABD başkanlık seçimlerini oyların yüzde 52.5'ini alarak 4 Kasım 2008'de kazandı ve ilk Afro-Amerikan ABD başkanı oldu. Obama'nın başlıca rakibi Cumhuriyetçi John McCain'di.

Küba lideri Fidel Castro elli senelik iktidardan sonra 19 Şubatta emekli oldu. Mide ameliyatı geçirmesinden beri halk karşısına çıkmamıştı. Castro'nun kardeşi Paul başkanlığa geldi.

Hindistan 28 Kasım 2008'de Mumbai şehrinde bir dizi eşgüdümlü terörist saldırıya uğradı ve 166 kişi hayatını kaybetti. Hindistan saldırılardan ötürü Pakistan'daki yerleşik militan grupları suçladı ve saldırılar iki ülke arasındaki barış görüşmelerini raydan çıkarttı.

Kosova'nın bağımsızlığı, Usain Bolt'un rekoru

https://www.youtube.com/watch?v=o-urnlaJpOA
Usain Bolt'un 2008 yılındaki 100 metre koşu rekoru 9.69 saniyeydi

Kosova 17 Şubat 2008'de Sırbistan'dan bağımsızlığını ilan etti, ancak meşruiyeti tartışmalı kaldı. Kosova'nın Avrupa'nın en genç ülkesi olarak tanınması çabası Yugoslavya'nın dağılmasının başlangıcından 17 yıl sonra yaşanan son noktayı teşkil etti.

Avrupa'nın en çok aranan adamı Radovan Karadzic 21 Temmuzda tutuklandı. Soykırımla suçlanan eski Bosnalı Sırp lider 12 yıl boyunca kaçak yaşamıştı.

Güney Osetya Ağustos 2008'de Gürcistan'dan ayrılmak istediğinde Rusya ile Gürcistan arasında savaşa neden oldu. Gürcistan'ın bölgeyi ele geçirmek maksadıyla başlattığı askeri saldırı Rusya'yla şiddetli çarpışmalara yol açtı. Gürcistan birliklerinin çıkartılmasından sonra Rusya geri çekildi ve Güney Osetya'nın bağımsızlığını tanıdı.

İrlandalı seçmenler 13 Haziran 2008'de Avrupa'ya daha çok entegrasyon getirmeyi amaçlayan Lizbon Antlaşmasını reddederek AB'yi karışıklığa sürükledi. Tüm Avrupa üye devletleri 2009 yılında yürürlüğe girmeden önce antlaşmayı onaylamak zorundaydı. Antlaşma 18 ülke tarafından onaylanmıştı. Ancak İrlanda antlaşmayı halk oylamasına sunan tek ülkeydi.

Usain Bolt 16 Ağustos 2008'de Pekin Yaz Olimpiyatlarında rekora koştu. Jamaikalı olan Bolt 100 metre finalini 9.69 saniyede koşarak kendisine ait olan 2008 yılındaki 9.72 saniyelik rekoru kırdı. 2008 Olimpiyatlarının ev sahibi olarak Çin'in seçilmesi tartışmalara yol açmış, eleştirenler Çin'in insan hakları ihlallerini gündeme getirmişti.

Yapımı yirmi yıldır devam eden dünyanın en büyük "atom parçalayıcısı", Cenevre yakınlarında kurulan Büyük Hadron Çarpıştırıcısı 10 Eylül 2008'de çalışmaya başladı. "Big Bang" ve evrenin diğer sırlarını araştırmak üzere tasarlandı.

İsrail'in Gazze işgali, 2010 Haiti depremi

12 Ocak 2010 Haiti depreminde 220.000 ila 316.000 arasında ölüm olduğu belirtiliyor
12 Ocak 2010 Haiti depreminde 220.000 ila 316.000 arasında ölüm olduğu belirtiliyor

2009 yılında İsrail birlikleri önceki yılın hava saldırılarının ardından ocak ayı başında Gazze'yi işgal etti. İsrail, önde gelen İslami direniş örgütü Hamas'ın İsrail'e füze saldırılarında bulunmasını önlemek amacıyla işgale girişildiğini iddia etti. Bir ateşkes antlaşması ilan edildi ve İsrail birlikleri Ocak ayı sonunda Gazze'den çekildi.

ABD'de kendilerine Çay Partisi adını veren sağ sanat eylemciler bu yıl gürültüyle siyasi sahneye girerek mali sorumluluk ve düşük vergiler talep etti.

Süren ekonomik kriz tüm dünyada etkisini gösterirken Amerikalı taşıt devleti General Motors ve Chrysler 2009'da iflas başvurusunda bulundu.

Zimbabwa muhalefet lideri Morgan Tsvangirai (d. 1952) Devlet Başkanı Robert Mugabe'yle birlikte 11 Şubat 2009'da bir birlik hükümetinde başbakan olarak göreve başladı. İktidar paylaşımına ilişkin anlaşma Zimbabwe'de süren siyasi şiddete son vermek amacını taşıdı.

Kopenhag İklim Zirvesi aralık ayında gerçekleşti. Çin ve ABD'nin dahil olduğu beş ülke küresel ısı yükselmesini sınırlamaya çalışmak konusunda uzlaşmaya vardı. Bazı muhalifler antlaşmanın kapsamının yeterli olmamasından hayal kırıklığına uğradı.

İsviçreli tenisçi Roger Federer Temmuz 2009'da erkekler Wimbledon tenis finalini kazandı. 15. Grand Slam turnuvasını kazanarak Grand Slam tarihindeki en başarılı tenis oyuncusu oldu.

Bir deprem 12 Ocak 2010'da Haiti'nin başkenti Port au Prince şehrini tahrip etti. Richter ölçeğine göre 7 şiddetindeki depremde 230.000'e yakın insan öldü. Ölenlerin birçoğu kötü inşa edilmiş binalarda oturmaktaydı.

Eyjafjallajökull yanardağı, Şilili 33 madenci

Eyjafjallajökull patladığında yüksek atmosferde sürekli yer değiştiren duman tabakası Avrupa sahasını kapattırdı
Eyjafjallajökull patladığında yüksek atmosferde sürekli yer değiştiren duman tabakası Avrupa sahasını kapattırdı

Eyjafjallajökull buzulu yakınlarında bulunan ve iki yüzyıldan beri pasif olan İzlanda Yanardağı 14 Nisan 2010'da patladı. Yaklaşık 11.000 metre yüksekliğe ulaşan küller Avrupa'da hava trafiğini etkileyerek dünya çapında pek çok uçuşun aksamasına yol açtı.

ABD, BP'nin sahibi olduğu Deepwater Horizon petrol platformunun infilak ederek batması sonucu bir çevre felaketi yaşadı. Yaklaşık dört milyon ton petrol Meksika Körfezine yayıldı ve 11 kişi yaşamını yitirdi.

Meksika'nın Cancun şehrinde toplanan BM iklim zirvesinde iklim değişikliğinin sonuçlarıyla baş etmeye çalışan gelişmekte olan ülkelere verilmek üzere yeni bir fon kurulması konusunda uzlaşmaya varıldı.

Polonya, devlet başkanı Lech Kaczynski, eşi Maria ve diğer yüksek düzeyli görevlilerin 10 Nisan 2010'da bir uçak kazasında yaşamlarını yitirmesiyle yasa boğuldu.

Küresel durgunluk devam etti ve Yunan ekonomisi iflasla karşı karşıya kaldı. Uluslararası Para Fonu (IMF) tasarruf önlemlerinin uygulanması şartıyla 2 Mayıs 2010'da Yunanistan için 11 milyon Dolar tutarında bir fon ayırdı. İrlanda bankacılık sisteminin kurtarılması için kurtarma paketine ihtiyaç duyduğunu yedi gün boyunca inkar etmesinin ardından 21 Kasım 2010'da Avrupa Birliğine bir ekonomik yardım paketi için başvurdu.

Kuzey Kore'nin Kasım 2010 sonunda ihtilaflı deniz sınırında bir adayı bombalaması ve iki askerin ölmesi dünyanın nefesinin tutmasına yol açtı. Çarpışma Kore Savaşının (bkz. 1950) sona ermesinden sonra meydana gelen en ciddi olaydı. Savaş ilan edilmemesine rağmen, gerilim yüksek kalmayı sürdürdü.

Şilili 33 madenci 5 Ağustos 2010'da bir çökme sonucunda yeraltında mahsur kaldı. Madende 69 gün geçirdiler ve dünya çektikleri sıkıntılara ve 14 Ekim 2010'daki kurtarma operasyonuna kilitledi.

Kronolojik özet

  • 1 Ocak 2008 / Malta ve Güney Kıbrıs Euro'yu para birimi olarak kabul etti
  • 11 Ocak 2008 / Yeni Zelandalı araştırmacı Sir Edmund Hillary'nin ölümü (d. 1919)
  • Ocak 2008 / Kenya'da seçim sonrasında şiddet olayları yaygınlaştı
  • 16 Ocak 2008 / Tamil Kaplanları ile Sri Lanka arasındaki ateşkes sona erdi
  • 13 Şubat 2008 / Avustralya "Çalınmış Kuşaklardan" özür dileri
  • 17 Şubat 2008 / Kosova Sırbistan'dan bağımsızlığını ilan etti
  • 19 Şubat 2008 / Küba lideri Fidel Castro emekli oldu
  • 2 Mart 2008 / Dimitri Medvedev Rusya devlet başkanı olarak seçildi
  • 12 Mayıs 2008 / Güçlü bir deprem Çin'in batı bölgesini vurarak 68.000 kişinin ölümüne yol açtı
  • 13 Haziran 2008 / İrlanda Lizbon Antlaşmasını reddetti
  • 21 Temmuz 2008 / Bosnalı Sırpların eski lideri Radovan Karadzic tutuklandı
  • 4 Ağustos 2008 / Rus romancı Alexsandr Soljenitsin'in ölümü (d. 1918)
  • 8-18 Ağustos 2008 / Yaz Olimpiyatları Pekin'de düzenlendi
  • Ağustos 2008 / Güney Osetya Gürcistan'dan ayrılmaya teşebbüs etti
  • 18 Ağustos 2008 / Pakistan devlet başkanı Müşerref isfita etmek zorunda kaldı
  • 10 Eylül 2008 / Büyük Hadron Çarpıştırıcısı faaliyete geçti
  • 4 Kasım 2008 / Barack Obama ABD başkanlık seçimlerini kazandı
  • 28 Kasım 2008 / Hindistan'ın Mumbai şehrinde bir dizi terörist saldırı
  • 7 Şubat 2009 / Avustralya'nın Victoria bölgesinde çalı yangınları
  • 11 Şubat 2009/ Morgan Tsvangirai Zimbabwe devlet başkanı oldu
  • 25 Haziran 2009 / Şarkıcı Michael Jackson'ın ölümü (d. 1958)
  • 1 Aralık 2009 / Lizbon Antlaşması yürürlüğe girdi
  • 27 Ocak 2010 / Amerikalı yazar J. D. Salinger'in ölümü (d. 1919)
  • 21 Mart 2010 / Tartışmalı sağlık hizmet reform tasarısı Amerika'da onaylandı
  • Nisan 2010 ve devamı / Medya kuruluşu Wikileaks dünya siyasetine etkinde bulunan hassas belgeleri yayınladı
  • 10 Nisan 2010 / Polonya devlet başkanı Lech Kaczynski uçak kazasında öldü (d. 1949)
  • 14 Nisan 2010 / İzlanda'da Eyjafjallajökull Buzulu yakınındaki yanardağ patladı
  • 20 Nisan 2010 / BP şirketine air Deepwater Horizon petrol platformunun patlayarak batması Meksika Körfezinde geniş bir alana yayılmasına yol açtı
  • 1 Mayıs 2010 / New York, Times Meydanında bomba girişimi başarısızlıkla sonuçlandı
  • 2 Mayıs 2010 / Yunanistan IMF yardım paketini kabul etti
  • 11 Haziran-11 Temmuz 2010 / Dünya Futbol Kupası Güney Afrika'da düzenlendi
  • Ağustos 2010 / ABD birlikleri Irak'tan çekildi
  • 14 Ekim 2010 / Şilili madenciler 10 hafta süren yeraltındaki çilelerinden sonra kurtarıldı
  • 13 Kasım 2010 / Demokrasi yanlısı lider Aung San Suu Kyi'nin Burna'daki ev hapsi sona erdi
  • 21 Kasım 2010 / İrlanda AB'den ekonomik yardım paketi talebinde bulundu
  • 23 Kasım 2010 / Kuzey Kore Güney Kore adasına saldırdı
  • 29 Kasım-1 Aralık 2010 / İklim Değişikliği Konferansı Meksika'nın Cancun kentinde düzenlendi