Kategoriler
Tarih & Kültür

Dondurmanın dünyadaki tarihi

Dondurmanın kökenleri belki de MÖ 4. yy'a kadar uzanıyor. İlk bilgiler, buzun dağlardan getirilmesini ve meyve soslarıyla birleştirilmesini emreden Roma imparatoru Nero'yu (MS 37-68) işaret ediyor. Shang kralı Çinli Tang (MS 618-97) buz ve sütü karıştırma kabiliyetine sahipti. Dondurma muhtemelen Çin'den Avrupa'ya getirildi. Zamanla, buz, şerbet ve süt buzları için tarifler geliştirildi ve modaya uygun şekilde İtalyan ve Fransız kraliyet sofralarında servis edildi.

Tatlı ABD'ye ithal edildikten sonra, George Washington ve Thomas Jefferson da dahil olmak üzere birçok ünlü Amerikalı tarafından servis edildi. Aynı şekilde 1700'de Maryland valisi Bladen'in misafirlerine servis ettiği biliniyor. 1774 yılında Philip Lenzi adında bir Londralı işletmeci New York gazetesinde dondurma da dahil olmak üzere çeşitli tatlılar sunacağını duyurdu. Dolly Madison 1812'de ABD'nin First Lady'si iken yine dondurma ikram ediyordu.

Amerika'nın ilk dondurma salonu

Amerika'daki ilk dondurma salonu 1776'da New York'ta açıldı. Amerikalı kolonistler "dondurma" terimini ilk kez kullananlardı. Dondurma ismi "buzlu çay (iced tea)" ifadesine benzeyen "buzlu krema (iced cream)" kelimesinden geliyor. Adı daha sonra bugün bildiğimiz isim olan “dondurma (ice cream)” olarak kısaltılmıştır.

Yöntem ve teknoloji

Malzemelerin sıcaklığını düşürmek ve kontrol etmek için tuzla karıştırılmış buz kullanma yöntemini ilk kim icat ettiyse, dondurma teknolojisinde büyük bir ilerleme sağladı. Aynı zamanda dondurma üretimini geliştiren döner çarklı tahta kova dondurucununsolda icadı da önemliydi. Philadelphialı bir şekerci olan Augustus Jackson, 1832'de dondurma yapmak için yeni tarifler denedi. 1846'da Nancy Johnson dondurma yapmak için bugün hala kullanılan temel yöntem olan elle döndürülen bir dondurucunun patentini aldı. William Young da 1848'de "Johnson Patent Ice-Cream Freezer" icadına benzer bir patent aldı.

1851'de Baltimore'daki Jacob Fussell, ilk büyük ölçekli ticari dondurma fabrikasını kurdu. Alfred Cralle bir dondurma kalıbının ve 2 Şubat 1897'de servis yapmak için kullanılan kepçenin patentini aldı.

Tüm bu işlemler, mekanik soğutmanın getirilmesiyle hem dağıtılabilir hem de karlı hale geldi. Dondurma dükkanları o zamandan beri Amerikan kültürünün bir simgesi haline geldi.

1926 civarında, dondurmaya yönelik ticari başarı sağlayan ilk aralıksız dondurucu Clarence Vogt tarafından icat edildi.

Çubuklu dondurmanın icadı

Çubuklu dondurma fikri Iowa'da bir dondurma dükkanı sahibi olan Chris Nelson tarafından ortaya atıldı. 1920 baharında Douglas Ressenden adlı genç bir müşterinin dondurmalı sandviç ile bir kalıp çikolata arasında karar vermekte zorlandığını görünce bu fikri düşündü. Nelson, folyoyla kaplı çikolatalı bir dondurma barı olan çözümünü tasarladı. Çubuğunun çevresi çikolatayla kaplı olan bu dondurmayı Eskimo Pie adı altında 1934'te geniş kitlelere yaydı.

  • Yenilebilir dondurma külahı, ilk kez 1904 St. Louis Dünya Fuarı'nda tanıtıldı.
  • İngiliz kimyagerler, dondurmadaki hava miktarını iki katına çıkarmak ve yumuşak dondurma üretmek için yeni bir yöntem keşfetti.
  • Reuben Mattus 1960 yılında Haagen-Dazs'ı icat etti. Danimarkalı olduğu için bu ismi seçti.
  • Dove Bar (Mars şirketine ait), Leo Stefanos tarafından icat edildi.
  • 1920'de Harry Burt, Good Humor Ice Cream Bar'ı icat etti ve 1923'te patentledi. Burt, Good Humor barlarını Amerikan filmlerinde bolca gördüğümüz zil sesleri ve üniformalı sürücülerle donatılmış beyaz kamyon filolarıyla sattı.

Yazar Burcu Kara

Genellikle modern tarih, yakın tarih ve popüler bilim üstüne içerikler üretiyor. Özel ilgi alanları arasında Kuzey Afrika ve Güney Amerika'nın sömürge tarihi ve Avrupa'daki eski monarşiler yer alıyor.