Kategoriler
Bilim & İnsan

Oksijen hakkında temel bilgiler

Oksijen, gezegendeki en iyi bilinen gazlardan biridir, çünkü fiziksel hayatın sürdürülebilmesi için hayati ölçüde önemlidir. Dünya atmosferi ve hidrosferin önemli bir parçasıdır, tıbbi amaçlar için kullanılır ve bitkiler, hayvanlar ve metaller üzerinde derin bir etkiye sahiptir.

Oksijen hakkında bilgiler

Oksijenin sembolü O olup atom numarası 8'dir. 1773 yılında Carl Wilhelm Scheele tarafından keşfedilmiştir, ancak keşfini hemen yayınlamamıştır, bu nedenle keşfin kredisi 1774'te Joseph Priestly'ye verilmiştir. İşte oksijen elementi hakkında 10 ilginç gerçek .

  1. Hayvanlar ve bitkiler solunum için oksijene ihtiyaç duyarlar. Bitki fotosentezi oksijen döngüsünü yönlendirir ve havada daima %21 oranında bulunmasını sağlar. Gaz yaşam için gerekli olsa da, çok fazla toksik veya ölümcül olabilir. Oksijen zehirlenmesi belirtileri arasında görme kaybı, öksürük, kas seğirmesi ve nöbetler vardır. Normal basınçta, gaz %50'yi aştığında oksijen zehirlenmesi meydana gelir.
  2. Oksijen gazı renksiz, kokusuz ve tatsızdır. Genellikle sıvılaştırılmış havanın kademeli damıtılmasıyla saflaştırılır, ancak element, su, silika ve karbon dioksit gibi birçok bileşikte bulunur.
  3. Sıvı ve katı oksijen açık mavidir. Düşük sıcaklıklarda ve daha yüksek basınçlarda, oksijen görünümünü mavi monoklinik kristallerden turuncu, kırmızı, siyah ve hatta metalik bir görünüme dönüştürür.
  4. Oksijen ametaldir. Düşük ısı ve elektrik iletkenliğine sahiptir, ancak yüksek elektronegatiflik ve iyonizasyon enerjisine sahiptir. Katı form, yumuşak veya biçimlendirilebilir değil, kırılgandır. Atomlar kolayca elektron kazanır ve kovalent kimyasal bağlar oluşturur.
  5. Oksijen gazı normal olarak iki değerlikli O2 molekülüdür. Ozon ise O3 olup bir başka saf oksijendir. İyon diğer elementlere kolayca bağlansa da, "tekli oksijen" olarak da adlandırılan atomik oksijen doğada oluşur. Tekli oksijen üst atmosferde bulunabilir. Tek bir oksijen atomunun genellikle oksidasyon sayısı -2'dir.
  6. Oksijen yanma sürecini destekler. Ancak, yanıcı değildir. Bir oksitleyici olarak kabul edilir. Saf oksijen kabarcıkları yanmaz.
  7. Oksijen paramanyetiktir, kendisini mıknatıslaştıran cisim tarafından çekilirler, ancak kalıcı manyetizma yaratmazlar.
  8. İnsan vücudunun kütlesinin yaklaşık 2/3'ü oksijendir. Bu oksijeni vücutta kütle olarak en bol bulunan element yapar. Bu oksijenin çoğu suyun bir parçasıdır Yani H2O. Vücutta oksijen atomlarından daha fazla hidrojen atomu olmasına rağmen, bunlar önemli ölçüde daha az kütle oluşturur. Oksijen ayrıca Dünya'nın kabuğundaki en bol elementtir (kütlece yaklaşık %47) ve Evrendeki en yaygın üçüncü elementtir. Yıldızlar hidrojen ve helyumu yaktıkça oksijen daha bol olur.
  9. Uyarılmış oksijen, aurora'daki parlak kırmızı, yeşil ve sarı-yeşil renklerden sorumludur. Parlak ve renkli auroralar üretmenin yanı sıra birincil öneme sahip bir moleküldür.
  10. 1961 yılında karbon 12'nin kullanımına dek oksijen diğer elementler için atom ağırlığı standardı oldu. İzotoplar hakkında daha fazlası öğrenilene dek oksijen iyi bir standart oldu. Zira üç doğal oksijen izotopu olmasına rağmen çoğu oksijen-16'dır. Oksijenin atom ağırlığının (15.9994) 16'ya çok yakın olmasının nedeni de budur. Oksijenin yaklaşık %99.76'sı oksijen-16.

İLGİLİ:  Bir ağaç ne kadar oksijen üretir? Ağaçların oksijen üretimine dair veriler

Yazar Burcu Kara

Genellikle modern tarih, yakın tarih ve popüler bilim üstüne içerikler üretiyor. Özel ilgi alanları arasında Kuzey Afrika ve Güney Amerika'nın sömürge tarihi ve Avrupa'daki eski monarşiler yer alıyor.